स्नेहा झा
काठमाडौं । काठमाडौंको नयाँ बानेश्वरमा अवस्थित टेक एआई कलेज अफ म्यानेजमेन्ट एन्ड ल प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सूचना प्रविधि तथा व्यवस्थापन शिक्षालाई व्यवहारिक र उद्योगमुखी ढंगले अघि बढाउने उद्देश्यसहित स्थापित शैक्षिक संस्था हो ।
राजर्षि जनक विश्वविद्यालयसँग आबद्ध यस कलेजले शैक्षिक ज्ञान र उद्योगको आवश्यकताबीचको दूरी कम गर्दै विद्यार्थीलाई भविष्यको प्रविधिमैत्री कार्यक्षेत्रका लागि तयार गर्ने लक्ष्य लिएको छ । कलेजले आधुनिक पूर्वाधार, उद्योगसँग मेल खाने पाठ्यक्रम, प्रयोगात्मक सिकाइ र नवप्रवर्तनमा जोड दिएको छ ।
टेक एआई कलेजको मूल अवधारणा नै विद्यार्थीलाई केवल डिग्री हासिल गर्ने प्रक्रियामा सीमित नराखी उनीहरूमा प्राविधिक ज्ञान (टेक्निकल नलेज), व्यावसायिक सीप (प्रोफेसनल स्किल्स), आलोचनात्मक सोच, नेतृत्व क्षमता र समस्या समाधान गर्ने क्षमता विकास गर्नु हो ।
कलेजले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, डेटा साइन्स, रोबोटिक्सलगायतका नयाँ प्रविधिका क्षेत्रमा केन्द्रित भएर विद्यार्थीलाई तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेको विश्वव्यापी प्रविधि क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम बनाउने लक्ष्य राखेको छ । कलेजको वेबसाइटले पनि शैक्षिक सिद्धान्त र टेक उद्योगका आवश्यकताबीच पुल निर्माण गर्ने तथा एआई, डेटा साइन्स र रोबोटिक्समा केन्द्रित उद्योगमुखी शिक्षा प्रदान गर्ने उद्देश्यलाई प्राथमिकतामा राखेको छ ।
प्रविधि र व्यवस्थापनलाई एउटै शैक्षिक यात्रामा जोड्दै
टेक एआई कलेजमा बीएससी सीएसआईटी (ब्याचलर अफ साइन्स इन कम्प्युटर साइन्स एन्ड इन्फर्मेसन टेक्नोलोजी), बीसीए (ब्याचलर अफ कम्प्युटर एप्लिकेसन), बीबीए (ब्याचलर अफ बिजनेस एडमिनिस्ट्रेसन) तथा एमबीए (मास्टर अफ बिजनेस एडमिनिस्ट्रेसन) जस्ता कार्यक्रम सञ्चालनमा छन् । कलेजको आधिकारिक वेबसाइटमा पनि बीएससी सीएसआईटी, बीबीए, बीसीए तथा एमबीएलाई क्रमशः अन्डरग्राजुएट (अन्डरग्राजुएट) र ग्राजुएट (ग्राजुएट) कार्यक्रमका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।
बीएससी सीएसआईटीमार्फत कम्प्युटर साइन्स तथा सूचना प्रविधिको सैद्धान्तिक ज्ञानसँगै आधुनिक प्रविधिको प्रयोगात्मक पक्षमा विद्यार्थीलाई तयार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । बीसीएले कम्प्युटर एप्लिकेसन र सफ्टवेयरसम्बन्धी ज्ञान तथा सीप विकासमा जोड दिन्छ भने बीबीएले व्यवस्थापन, उद्यमशीलता र व्यवसाय सञ्चालनसम्बन्धी दक्षता विकास गर्ने आधार प्रदान गर्छ । त्यसैगरी, एमबीएमार्फत व्यवस्थापन क्षेत्रमा उच्चस्तरीय ज्ञान, नेतृत्व क्षमता र व्यावसायिक दक्षता विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
कलेजले आगामी पुस्ताका विद्यार्थीलाई प्रविधि र व्यवस्थापनबीचको सम्बन्ध बुझाउन खोजेको छ । अहिलेको डिजिटल अर्थतन्त्रमा व्यवसाय, वित्त, शिक्षा, स्वास्थ्य, सञ्चारदेखि उत्पादन क्षेत्रसम्म प्रविधिको भूमिका बढिरहेका बेला टेक्नोलोजी र बिजनेसको अन्तरसम्बन्धलाई बुझ्ने जनशक्ति आवश्यक हुँदै गएको छ । यही आवश्यकता सम्बोधन गर्ने दिशामा कलेजले आफ्ना शैक्षिक कार्यक्रमलाई अघि बढाएको देखिन्छ ।
‘स्टुडेन्ट्स फर्स्ट’ दर्शन
टेक एआई कलेजका अध्यक्ष राजकुमार आचार्यले कलेजको शैक्षिक दृष्टिकोणलाई “स्टुडेन्ट्स फर्स्ट (विद्यार्थी पहिलो)” दर्शनसँग जोड्नुभएको छ । उहाँका अनुसार शिक्षा केवल डिग्री प्राप्त गर्ने माध्यम नभई विद्यार्थीलाई जीवनभर सिकिरहने, आलोचनात्मक सोच राख्ने र व्यावसायिक रूपमा सक्षम व्यक्ति बनाउने प्रक्रिया हो ।
“टेक एआई कलेज रोज्नु भनेको उच्च गुणस्तरीय विश्वविद्यालयस्तरीय शिक्षा प्राप्त गर्ने मात्र होइन, सही दृष्टिकोण, व्यावसायिक सीप र व्यक्तिगत मूल्य विकास गर्ने यात्रामा प्रवेश गर्नु हो । हामी ‘स्टुडेन्ट्स फर्स्ट’ दर्शनमा विश्वास गर्छौं र विद्यार्थीलाई नेपाल तथा विदेशमा सफल हुन आवश्यक ज्ञान, सीप, सकारात्मक दृष्टिकोण र जीवनोपयोगी क्षमता प्रदान गर्न प्रतिबद्ध छौं ।”
अध्यक्ष आचार्यका अनुसार कलेजले विद्यार्थीको कग्निटिभ (संज्ञानात्मक), इमोशनल (भावनात्मक) र फिजिकल (शारीरिक) विकासलाई समेत महत्त्व दिएको छ । योग्य प्राध्यापक तथा उद्योग विज्ञको मार्गदर्शन, आधुनिक शैक्षिक स्रोत र अनुकूल सिकाइ वातावरणमार्फत विद्यार्थीको समग्र विकास गर्ने कलेजको उद्देश्य रहेको उहाँको भनाइ छ ।
उहाँले कलेजको शिक्षण पद्धतिमा एक्सपेरियन्सियल लर्निङ (अनुभवमा आधारित सिकाइ), प्रयोगात्मक ज्ञान, जीवनोपयोगी सीप तथा क्युरिकुलर, को–क्युरिकुलर र एक्स्ट्रा–क्युरिकुलर (पाठ्यक्रमीय, सह–पाठ्यक्रमीय तथा अतिरिक्त क्रियाकलाप) बीचको सन्तुलनलाई प्राथमिकता दिइएको बताउनुभएको छ । उहाँका अनुसार कलेज विद्यार्थीलाई भविष्यका नेता बनाउन र समाज तथा व्यावसायिक क्षेत्रमा अर्थपूर्ण योगदान दिन सक्ने जनशक्ति विकास गर्न केन्द्रित छ ।
आधुनिक पूर्वाधार र प्रयोगात्मक सिकाइ
प्रविधि शिक्षामा पूर्वाधारको भूमिका महत्वपूर्ण हुने भएकाले टेक एआई कलेजले स्मार्ट क्लास, कम्प्युटर ल्याब (कम्प्युटर प्रयोगशाला), लाइब्रेरी, क्यान्टिन तथा खेलकुद र कलेज भ्रमणजस्ता सुविधालाई समेटेको छ। कलेजको वेबसाइटमा स्मार्ट क्लासलाई अन्तरक्रियात्मक स्मार्ट डिस्प्लेसहितको आधुनिक सिकाइ माध्यमका रूपमा तथा कम्प्युटर ल्याबलाई विभिन्न कम्प्युटिङ सुविधाले सुसज्जित प्रयोगशालाका रूपमा उल्लेख गरिएको छ ।
कलेजको सिकाइ प्रक्रिया कक्षाकोठाभित्रको सैद्धान्तिक शिक्षामा मात्र सीमित नराखी ह्यान्ड्स–अन लर्निङ (व्यावहारिक सिकाइ), प्रोजेक्ट, इन्टर्नसिप, उद्योग भ्रमण, गेस्ट लेक्चर, लाइभ केस स्टडी र उद्योगसँगको सहकार्यमा आधारित गतिविधिमा केन्द्रित रहेको छ । विद्यार्थीलाई अध्ययनकै क्रममा वास्तविक कार्यक्षेत्रसँग परिचित गराउने उद्देश्यले पेड इन्टर्नसिप (सशुल्क इन्टर्नसिप) तथा उद्योगमुखी गैर–क्रेडिट कोर्सहरूको अवसरसमेत उपलब्ध गराउने कलेजले जनाएको छ ।
एआई, डेटा साइन्स र रोबोटिक्समा विशेष जोड
टेक एआई कलेजको पहिचानमध्ये प्रमुख पक्ष आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) र उदीयमान प्रविधिमा केन्द्रित हुनु हो। एआई, मेसिन लर्निङ, डेटा साइन्स, रोबोटिक्स, आईओटी (इन्टरनेट अफ थिङ्स) तथा ब्लकचेनजस्ता क्षेत्रमा विद्यार्थीको रुचि र अनुसन्धान क्षमतालाई प्रोत्साहन गर्ने कलेजको लक्ष्य रहेको छ ।
आज एआईले स्वास्थ्य, बैंकिङ, शिक्षा, कृषि, सञ्चार, उद्योग र व्यवसायलगायतका क्षेत्रमा परिवर्तन ल्याइरहेको अवस्थामा एआईको आधारभूत ज्ञानसँगै त्यसको व्यावहारिक प्रयोग बुझ्ने जनशक्ति उत्पादन गर्नु आवश्यक छ। टेक एआई कलेजले यही परिवर्तनलाई ध्यानमा राख्दै विद्यार्थीलाई प्रविधिको उपभोक्ता मात्र नभई नयाँ समाधान निर्माण गर्ने इनोभेटर (नवप्रवर्तक) का रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
उद्योगसँगको सम्बन्ध र करिअर तयारी
कलेजले विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रम र वास्तविक उद्योगको आवश्यकताबीच सम्बन्ध स्थापित गर्ने उद्देश्य लिएको छ । इन्डस्ट्री–अलाइन्ट करिकुलम (उद्योगसँग मेल खाने पाठ्यक्रम), उद्योग विज्ञका गेस्ट लेक्चर, कम्पनी प्रस्तुति, उद्योग भ्रमण, इन्टर्नसिप र व्यावहारिक परियोजनामार्फत विद्यार्थीलाई रोजगारी तथा उद्यमशीलताको तयारी गराउने लक्ष्य राखिएको छ ।
कलेजले विद्यार्थीका लागि करिअर सपोर्ट अन्तर्गत रिजुमे निर्माण, मक इन्टरभ्यु , करिअर वर्कसप, कम्पनी प्रस्तुति तथा व्यावसायिक सीप विकासका अवसरमा जोड दिएको छ । यसले विद्यार्थीलाई विश्वविद्यालयबाट प्राप्त शैक्षिक ज्ञानलाई रोजगार बजारमा आवश्यक सीपसँग जोड्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र उद्यमशीलता
टेक एआई कलेजले अनुसन्धान र नवप्रवर्तनलाई पनि आफ्नो शैक्षिक यात्राको महत्वपूर्ण हिस्सा बनाएको छ । विद्यार्थीलाई एआई, आईओटी, रोबोटिक्स, डेटा साइन्स र अन्य उदीयमान प्रविधिमा अनुसन्धान परियोजना तथा नयाँ विचार विकास गर्न प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्य राखिएको छ ।
कलेजका रणनीतिक लक्ष्यमा अनुसन्धानका निष्कर्षलाई प्रतिष्ठित अकाडेमिक जर्नल (शैक्षिक जर्नल) मा प्रकाशन गर्ने, सम्मेलन तथा सेमिनारमा अनुसन्धान प्रस्तुत गर्ने, व्यावसायिक तालिम सञ्चालन गर्ने तथा अकाडेमिया (शैक्षिक क्षेत्र) र उद्योगबीच सहकार्य विस्तार गर्ने विषयलाई प्राथमिकता दिइएको छ । त्यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासँग शैक्षिक आदानप्रदान तथा सहकार्य विस्तार गर्ने लक्ष्यसमेत कलेजले अघि सारेको छ ।
विद्यार्थीको समग्र विकासमा जोड
टेक एआई कलेजले विद्यार्थीको शैक्षिक उपलब्धिसँगै व्यक्तित्व विकासलाई पनि प्राथमिकता दिएको छ । आईटी क्लब (आईटी क्लब), रोबोटिक क्लब, ह्याकाथन, खेलकुद तथा विभिन्न अतिरिक्त क्रियाकलापले विद्यार्थीलाई कक्षा कोठाबाहिर पनि आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्ने अवसर प्रदान गर्छन् । कलेजको वेबसाइटमा टेबल टेनिस, स्नूकर, फुटबल, ह्याकाथन तथा आईटी र रोबोटिक क्लबजस्ता गतिविधि उल्लेख छन् ।
यस्ता गतिविधिले विद्यार्थीमा नेतृत्व, सञ्चार, सहकार्य, सिर्जनात्मकता र समस्या समाधानजस्ता सफ्ट स्किल्स (व्यावसायिक व्यवहारिक सीप) विकास गर्न सहयोग गर्ने कलेजको विश्वास छ ।
छात्रवृत्ति र आर्थिक सहयोग
विद्यार्थीलाई उच्च शिक्षा हासिल गर्न प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले कलेजले मेरिट–बेस्ड स्कलरसिप (योग्यतामा आधारित छात्रवृत्ति), निड–बेस्ड स्कलरसिप (आर्थिक आवश्यकतामा आधारित छात्रवृत्ति) तथा अर्ली बर्ड डिस्काउन्ट (प्रारम्भिक भर्ना छुट) जस्ता सुविधा उपलब्ध गराउने जानकारी दिएको छ । शैक्षिक रूपमा उत्कृष्ट विद्यार्थीका लागि ट्युसन शुल्कमा उल्लेखनीय छुटको व्यवस्था रहेको छ ।
कलेजको दृष्टि र लक्ष्य
टेक एआई कलेजको दृष्टि प्रविधि तथा एआई शिक्षाको क्षेत्रमा ग्लोबली रिकग्नाइज्ड सेन्टर अफ एक्सिलेन्स (विश्वस्तरमा मान्यता प्राप्त उत्कृष्टताको केन्द्र) बन्नु हो । शिक्षा, अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र नैतिक अभ्यासमार्फत प्रविधिको प्रयोगलाई समाजको दिगो विकाससँग जोड्ने कलेजको दीर्घकालीन लक्ष्य छ ।
कलेजको मिशन विद्यार्थीलाई प्रविधि र एआईमा उन्नत ज्ञान तथा सीप प्रदान गर्दै वास्तविक समस्याको समाधान गर्न सक्ने नवप्रवर्तक र नेतृत्वदायी जनशक्ति निर्माण गर्नु हो । यसका लागि समावेशी तथा सहकार्यात्मक वातावरण सिर्जना गर्दै विद्यार्थीमा क्रिटिकल थिङ्किङ (आलोचनात्मक सोच), अनुसन्धान क्षमता, सिर्जनात्मकता र व्यावसायिक दक्षता विकास गर्ने उद्देश्य राखिएको छ ।
भविष्यका लागि तयार जनशक्ति निर्माण गर्ने लक्ष्य
नेपालमा डिजिटल रूपान्तरण तीव्र हुँदै गएको अवस्थामा एआई, डेटा, साइबर प्रविधि, सफ्टवेयर, व्यवस्थापन र उद्यमशीलताजस्ता क्षेत्रका दक्ष जनशक्तिको माग बढिरहेको छ । यस्तो परिवेशमा टेक एआई कलेजले प्रविधि र व्यवस्थापन शिक्षालाई व्यवहारिक सिकाइ, उद्योग सम्पर्क, अनुसन्धान र नवप्रवर्तनसँग जोडेर विद्यार्थीलाई भविष्यका अवसरका लागि तयार गर्ने प्रयास गरिरहेको छ ।
अध्यक्ष राजकुमार आचार्यका अनुसार कलेज विद्यार्थीको सपना पूरा गर्न, उनीहरूको क्षमता पहिचान गर्न र शैक्षिक यात्रालाई समृद्ध तथा रूपान्तरणकारी बनाउन प्रतिबद्ध छ । उहाँको सन्देशमा भनिएझैं, टेक एआई कलेजको उद्देश्य विद्यार्थीलाई केवल डिग्रीधारी बनाउनु नभई लाइफलङ लर्नर (जीवनभर सिकिरहने व्यक्ति), क्रिटिकल थिङ्कर (आलोचनात्मक चिन्तक), सक्षम प्रोफेसनल (दक्ष पेशाकर्मी) र जिम्मेवार नागरिक बनाउनु हो ।
यसरी हेर्दा, टेक एआई कलेज अफ म्यानेजमेन्ट एन्ड ल प्रविधि, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, कम्प्युटर एप्लिकेसन र व्यवस्थापन शिक्षालाई एउटै शैक्षिक वातावरणमा जोड्दै नयाँ पुस्ताका विद्यार्थीलाई “इनोभेटिङ माइन्ड्स, सेपिङ द फ्युचर (नवप्रवर्तनशील सोच, भविष्य निर्माण)” को यात्रातर्फ अघि बढाउने लक्ष्य बोकेको संस्था बनेको छ ।
