फोटोबाटै थाहा हुन सक्छ तपाईं कहाँ हुनुहुन्छ ? यस्ता छन् लोकेसन पत्ता लाग्ने डिजिटल संकेत

काठमाडौं । आजको समयमा मोबाइलबाट फोटो खिच्नु निकै सजिलो भएको छ । तर के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, तपाईंले खिचेको एउटा सामान्य फोटोले तपाईंको लोकेसन अर्थात् स्थान समेत बताउन सक्छ ?

हो । यद्यपि हरेक फोटोबाट कुनै व्यक्तिको सटीक लोकेसन पत्ता लगाउन सकिन्छ भन्ने चाहिँ हुँदैन । फोटोमा रहेका केही डिजिटल विवरण र त्यसको वरिपरि देखिने वस्तुहरूले यसमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छन् ।

फोटोमा लुकेको हुन सक्छ लोकेसन

स्मार्टफोनबाट खिचिएको फोटोमा धेरैजसो अवस्थामा ईएक्सआईएफ (EXIF) मेटाडेटा सेभ भएको हुन सक्छ । यसमा फोटो खिचिएको समय, प्रयोग गरिएको डिभाइसको विवरणसँगै जीपीएस (GPS) लोकेसनजस्ता जानकारीसमेत समावेश हुन सक्छन् । यदि क्यामेरा एपलाई लोकेसनको अनुमति दिइएको छ र फोटोमा जीपीएस डेटा सेभ भएको छ भने, कसैसँग उक्त फोटोको वास्तविक फाइल उपलब्ध छ भने उसले त्यसबाट लोकेसनसँग सम्बन्धित विवरण हेर्न सक्छ ।

त्यति मात्र होइन, केही एप्स र अनलाइन टुल्सले फोटोको मेटाडेटा रिड गरेर उक्त फोटोसँग सम्बन्धित लोकेसन समेत देखाउन सक्छन् । यद्यपि ह्वाट्सएप (WhatsApp) वा केही सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्ममा फोटो सेयर गर्दा मेटाडेटा हटाइने वा परिवर्तन हुने गर्छ । त्यसैले सेयर गरिएको हरेक फोटोमा जीपीएस विवरण नै हुन्छ भन्ने आवश्यक छैन ।

जीपीएस नभए पनि लोकेसनको अनुमान गर्न सकिन्छ ?

सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा के हो भने फोटोमा लोकेसन डेटा नभएपनि त्यसबाट ठाउँको अनुमान गर्न सकिन्छ । उदाहरणका लागि, फोटोमा सडकका साइनबोर्ड, पसलका नाम, गाडीका नम्बर प्लेट वा कुनै विशेष भवन देखिएको छ भने त्यस्ता विवरणका आधारमा पनि लोकेसनको अनुमान लगाउन सकिन्छ ।

अहिले बजारमा विभिन्न एआई (AI) आधारित इमेज एनालिसिस टुल्स समेत उपलब्ध छन् । यस्ता टुल्सले फोटोमा देखिएका संकेतहरू पहिचान गरेर फोटो खिचिएको सम्भावित स्थानको अनुमान गर्न सक्छन् ।