बालबालिकाको तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै हुनुहुन्छ ? बढ्न सक्छ साइबर अपराधको जोखिम

काठमाडौं । सामाजिक सञ्जालमा बालबालिकाको तस्बिर र उनीहरूको जीवनसँग जोडिएका उपलब्धिहरू सेयर गर्नु आजकल निकै सामान्य भइसकेको छ । तर, यस्ता निर्दोष देखिने पोस्टहरूले अनजानमै बालबालिकालाई साइबर खतराको मुखमा पुर्‍याउन सक्छन् । अभिभावक, विद्यालय र संस्थाहरूसँग नाबालिगबारे अनलाइन जानकारी सेयर गर्दा सावधानी अपनाउन एकदमै आवश्यक छ ।

बालबालिकाको तस्बिर, नाम, कक्षा, विद्यालयको विवरण, लोकेसन र रियल-टाइम अपडेट्स जस्ता जानकारी साइबर अपराधीहरूले गलत तरिकाले प्रयोग गर्ने बलियो सम्भावना हुन्छ । डिजिटल युगमा बालबालिकाको प्राइभेसी जोगाउन सार्वजनिक रूपमा कस्तो खालको कन्टेन्ट पोस्ट भइरहेको छ भन्नेबारे अझ बढी अवेयरनेस आवश्यक रहेकोमा जोड दिएको छ ।

बालबालिकाको जानकारीको दुरुपयोग कसरी हुन सक्छ ?

अनलाइन अत्यधिक जानकारी सेयर गर्दा हुने धेरै जोखिमहरूलाई हाइलाइट गरिएको छ । साइबर क्रिमिनलहरूले सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध यस्ता सूचनाहरू प्रयोग गरेर फेक प्रोफाइल बनाउन, आइडेन्टिटी थेफ्ट अर्थात् पहिचान चोरी गर्न वा साइबर बुलिङमार्फत बालबालिकालाई टार्गेट गर्न सक्छन् । एआई-पावर्ड इमेज म्यानिपुलेसन र मोर्फिङ टेक्नोलोजीले पनि नराम्रो गतिविधि हुन् सक्छ, जसले तस्बिरहरूलाई परिवर्तन गरेर गलत वा हानिकारक तरिकाले प्रयोग गर्न सक्छ ।

त्यसबाहेक, अनलाइन उपलब्ध पर्सनल इन्फर्मेशन बालबालिका र उनीहरूका परिवारलाई लक्षित गर्ने फ्रड, सोशल इन्जिनियरिङ आट्याक्स वा अन्य साइबर खतराका लागि पनि प्रयोग हुन सक्छ । डिजिटल फुटप्रिन्ट्स स्थायी रूपमा रहिरहने भएकाले, एक्सपर्टहरूले अभिभावकलाई नाबालिगसँग जोडिएका संवेदनशील जानकारी खुलासा गर्ने कुनै पनि पोस्ट राख्नुअघि राम्ररी सोचविचार गर्न सुझाव दिएका छन् ।

अभिभावक र विद्यालयका लागि आवश्यक सेफ्टी मेजर्स

अभिभावक र शैक्षिक संस्थाहरूले बालबालिकासँग सम्बन्धित कन्टेन्ट अनलाइन पोस्ट गर्नुअघि त्यसलाई राम्रोसँग रिभ्यु गर्नुपर्छ । एड्भाइजरीमा विशेष रूपमा प्रयोगकर्ताहरूलाई बालबालिकाको तस्बिरसँगै उनीहरूको नाम, कक्षाको जानकारी, लोकेसन वा उनीहरूको आउने-जाने लाइभ अपडेट्स जस्ता पर्सनल डिटेल्स सार्वजनिक रूपमा सेयर गर्नबाट बच्न आवश्यक छ ।

अधिकारीहरूले बालबालिकाको प्राइभेसी र सेफ्टीलाई सधैं प्राथमिकता दिनुपर्ने कुरामा पनि जोड दिएका छन् । विद्यालयहरूलाई पनि वेबसाइट र सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूमा विद्यार्थीको जानकारी प्रकाशन गर्ने विषयमा स्पष्ट गाइडलाइन बनाउन प्रोत्साहित गरिएको छ ।

जिम्मेवार डिजिटल व्यवहारमार्फत अनलाइन खतराहरूलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ । साइबर फ्रड वा अनलाइन एब्युजका घटनामा, पीडितलाई राष्ट्रिय साइबरक्राइम हेल्पलाइन तथा टोल फ्रि नम्बर १६६००१४१५१६ मा कल गरेर वा आधिकारिक साइबरक्राइम रिपोर्टिङ पोर्टल साइबरब्यूरो डट नेपालपुलिस डट जीओभी डट एनपी मार्फत तुरुन्तै उजुरी दर्ता गर्न सल्लाह दिइन्छ ।