कीवर्डहरू -

Most read

वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाए अनौठो क्रिस्टल, क्वान्टम कम्प्युटिङमा क्रान्ति ल्याउने सक्ने

वैज्ञानिकहरूले भर्खरै यस्तो अनौठो क्रिस्टल पत्ता लगाएका छन् जसले क्वान्टम कम्प्युटिङको दुनियाँमा क्रान्ति ल्याउन सक्छ। यो क्रिस्टलको नाम प्लेटिनम-बिस्मथ-टू (PtBi₂) हो।

विशेषता के भने, यसले बाहिरबाट सुपरकन्डक्टर जस्तो व्यवहार गर्छ, तर भित्रबाट सामान्य धातु जस्तो व्यवहार गर्छ। साधारण शब्दमा भन्नुपर्दा, यसले फिजिक्सका परम्परागत नियमहरूलाई चुनौती दिएको छ।

पीटीबीआई२ के हो?

पीटीबीआई२ एक चम्किलो खैरो रङको क्रिस्टल हो। साधारण सुपरकन्डक्टरहरूमा बिजुली सम्पूर्ण पदार्थभित्र बिना अवरोध बग्छ। तर PtBi₂ मा यस्तो हुँदैन। यसको माथिल्लो र तल्लो सतहमा मात्र बिजुली बिना अवरोध बग्छ, जबकि भित्री भाग सामान्य धातु जस्तै व्यवहार गर्छ। अर्थात् सुपरकन्डक्टिविटी केवल सतहसम्म सीमित हुन्छ—र यही कुरा यसलाई अनौठो बनाउँछ।

यस क्रिस्टलको अद्वितीय गुण

पीटीबीआई२ को सतहमा इलेक्ट्रोनहरूले सिक्सफोल्ड प्याटर्नमा जोडी बनाउँछन्, जुन पहिले कुनै पदार्थमा देखिएको थिएन। IFW ड्रेसेनको अध्ययन अनुसार, यदि क्रिस्टल काटियो भने पनि नयाँ सतहमा इलेक्ट्रोनहरू फेरि जोडी बन्छन् र सुपरकन्डक्टिविटी कायम रहन्छ।

माजोराना पार्टिकल्स र क्वान्टम कम्प्युटिङ

सबैभन्दा रोचक पक्ष माजोराना पार्टिकल्ससँग सम्बन्धित छ। यी त्यस्ता पार्टिकल्स हुन् जसले आफैंको एन्टि-पार्टिकलको भूमिका खेल्छन् र अत्यन्त स्थिर मानिन्छन्। PtBi₂ को किनारहरूले यी माजोराना पार्टिकल्सलाई प्राकृतिक रूपमा समातेर राख्न सक्छन्, जसले क्वान्टम कम्प्युटरको क्युबिट्सलाई अत्यन्त स्थिर बनाउने सम्भावना दिन्छ।

क्वान्टम कम्प्युटरका लागि लाभ

हालका क्वान्टम कम्प्युटरहरूका क्युबिट्स धेरै नाजुक हुन्छन् र सानोतिनो अशान्तिले बिग्रन सक्छ। पीटीबीआई२ लाई टोपोलोजी आधारित सुपरकन्डक्टर मानिन्छ। यसको अर्थ, किनारमा रहेका माजोराना पार्टिकल्सबाट बलियो र स्थिर क्युबिट्स बनाउने सम्भावना छ, जसले क्वान्टम कम्प्युटिङको विश्वलाई अझ व्यवहारिक बनाउनेछ।

भविष्यका सम्भावनाहरू

वैज्ञानिकहरूले पीटीबीआई२ लाई अझ राम्रोसँग कन्ट्रोल गर्ने उपायहरूमा काम गरिरहेका छन्—जस्तै क्रिस्टललाई पातलो बनाउने र चुम्बकीय क्षेत्रको मद्दतले माजोराना पार्टिकल्सलाई विशेष स्थानमा लक गर्ने। जेरोन भान डेन् ब्रिन्कका अनुसार, यो खोजले टोपोलोजी बेस्ड क्वान्टम कम्प्युटिङलाई व्यवहारिक बनाउने दिशामा ठूलो कदम हुनसक्छ।

 

Most read

स्मार्टफोनले तपाईंको हरेक गतिविधि कसरी थाहा पाउँछ ?

तपाईंको फोनले तपाईंको हरेक गतिविधि थाहा पाउँछ भन्ने सुन्दा अचम्म लाग्छ? यसको रहस्य लुकेका साना सेन्सरहरूमा छ।

गएको …

नेपालमा नियो बैंक: प्रविधि, चुनौती र अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास

पूर्ण डिजिटल रूपमा कारोबार गर्ने गरी नेपाल सरकारले नियो बैंकको अवधारणा अघि सारेको छ । आर्थिक वर्ष २०८२÷८३ भित्र नियो …

चीनको गोप्य ईयूभी चिप मेसिन: पश्चिमी एकाधिकार तोड्ने दिशामा ठूलो कदम

चीनले गोप्य रूपमा आफ्नो पहिलो सेमीकन्डक्टर चिप निर्माण गर्ने ईयूभी (Extreme Ultraviolet) लिथोग्राफी मेसिन को प्रोटोटाइप तयार पा…

प्रिक्साले अधिग्रहण गर्‍यो एग्रीटेक प्लेटफर्म दैलोकृषि

प्रविधि कम्पनी प्रिक्साले एग्री–टेक प्लेटफर्म दैलोकृषिलाई अधिग्रहण गरेको छ। यो कदमलाई खाद्य मूल्य शृंखलामा दीर्घकालीन र विश्व…

आईटी क्षेत्रलाई विश्व बजारतर्फ ‘पखेटा फैलाउन’ गभर्नर पौडेलको आग्रह, ‘नेपालबाटै संसार जित्न सकिन्छ’

नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर विश्व पौडेलले पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रले उल्लेखनीय प्रगति गरेको उल्लेख गर्द…

सामसङ इनोभेसन क्याम्पस नेपालको एआई तथा बिग डेटा कार्यक्रम सम्पन्न, युवालाई भविष्यमुखी सीप सिकाउँदै

सामसङ इनोभेसन क्याम्पस (SIC) नेपालले डिसेम्बर २७ देखि ३१ सम्म सञ्चालन गरेको एआई तथा बिग डेटा कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको घोषणा गरेको छ। यसै क्रममा नया…

अंग्रेजी, नेपाली र तामाङ भाषा अनुवाद गर्न सक्ने त्रिभाषिक प्रणाली परीक्षणका लागि सार्वजनिक

काठमाडौं विश्वविद्यालय अन्तर्गत कम्प्युटर साइन्स एन्ड इन्जिनियरिङ विभागको इन्फर्मेसन एन्ड ल्याङ्ग्वेज प्रोसेसिङ रिसर्च ल्याब (ILPRL) ले ग…

सन् २०२५ मा एआई: नानो बनानादेखि सोरासम्म, प्रविधिमा नयाँ छलाङ

सन् २०२५ मा भएका केही प्रमुख आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) घोषणा र लञ्चहरूले प्रविधिलाई अनुसन्धान प्रयोगशालाबाट बाहिर निकालेर द…

नयाँ शहर बनाउन बिटक्वाइन लगानी गर्दैछ भुटान, नयाँ आर्थिक केन्द्र बनाउने योजना

भूटानले राष्ट्रिय पूर्वाधार र आर्थिक विकासका लागि बिटक्वाइन प्रयोग गर्ने इतिहासमै सबैभन्दा महत्वाकांक्षी कदम चालेको छ। सरकारले आफ्…

साइबर सुरक्षा शिक्षा प्रदान गर्न टाइम्स कलेज र वान कभरबीच समझदारी

नेपालमा साइबर सुरक्षा शिक्षालाई प्राथमिकता दिंदै दक्ष साइबर सुरक्षा जनशक्ति उत्पादन गर्ने उद्देश्यले द टाइम्स इन्टरनेशनल कलेज र वान…

भावनात्मक एआईमाथि चीनको कडाइ: नयाँ नियमको मस्यौदा सार्वजनिक

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) क्षेत्रमा तीव्र परिवर्तन भइरहेका बेला चीनले उपभोक्ता एआई बजारलाई नियमन गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदम …

टिकटकमा नेपालीहरूले सबैभन्दा बढी के खोज्छन् ?

टिकटकले सन् २०२५ भरी नेपालबाट यस प्लेटफर्ममा सबैभन्दा बढी खोजिएका शब्दहरूको सूची आज सार्वजनिक गरेको छ। यसले नेपाली प्रयोगकर्ताह…

झापाका चौहान दाजुभाइको युट्युब यात्रा: दुई वर्षमै झण्डै ४५ लाख सब्सक्राइबर, लाखौँ आम्दानी

गाउँका धेरै युवाजस्तै विदेश जाने सपना देखेर होइन, आफ्नै माटोमा बसेर प्रविधिसँग मित्रता गाँस्दै सफलता खोज्ने आँट गरे झापाका दु…

लोकसले प्रि-इभेन्टको रूपमा ह्याक अ विक गर्दै, यसरी हुनुहोस् सहभागी

प्रविधि तथा नवप्रवर्तनलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यसहित लोकसले ‘ह्याक अ विक २०२६’ आयोजना गर्ने भएको छ। लोकसको प्रि-ईभे…

३३ औँ त्रिवेणी कप फुटबल प्रतियोगिता डिशहोम गोबाट हेर्न सकिने

लमजुङ जिल्लाको सदरमुकाम बेसीशहरमा आयोजना हुने ३३ औँ त्रिवेणी कप राष्ट्रव्यापी फुटबल प्रतियोगिता आगामी पौष १२ गतेदेखि सुरु हुन…