कीवर्डहरू -

साइबर सुरक्षा

राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा केन्द्र स्थापना

‘डिजिटल नेपाल फ्रेमवर्क २०७६’ को आकाङ्क्षा पूरा गर्ने उद्देश्यअनुरुप सरकारले ‘राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा केन्द्र’ स्थापना गरेको छ। सिंहदरबारस्थित पुरानो गृह मन्त्रालयमा कार्यालय रहेको केन्द्रले आफ्नो काम सुरु गरेको मन्त्रालयका उपसचिव तथा साइबर सुरक्षा शाखा प्रमुख राजकुमार महर्जनले जानकारी दिए।

सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयअन्तर्गत साइबर सुरक्षाको विषयमा अनुसन्धान तथा विकास, साइबर सुरक्षा प्रवर्द्धन, जनचेतना अभिवृद्धि, साइबर सुरक्षासम्बन्धी तयारी, चुनौतीको पहिचान, रोकथाम, प्रतिक्रिया तथा पुनःलाभलगायत कामको सम्पर्क निकायका रूपमा कार्य गर्न तथा डिजिटल फोरेन्सिक अनुसन्धान गर्न केन्द्रको स्थापना गरिएको उनले बताए।

गत माघ ९ गतेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा केन्द्र स्थापना गर्ने निर्णय गरेको थियो। केन्द्र सञ्चालन गर्न १२ कर्मचारीको संरचना बनेको छ। पछिल्लो समयमा विभिन्न देशमा साइबर असुरक्षा बढ्दै गएको र नेपालको सन्दर्भमा अझै बढी असुरक्षा बढ्दै गएको सन्दर्भलाई दृष्टिगत गर्दै केन्द्र स्थापना गरिएको हो।

नेपालमा पछिल्लो समय साइबर असुरक्षा बढिरहेको सन्दर्भलाई मध्यनजर गर्दै केन्द्रको स्थापना गरिएको साइबर सुरक्षा शाखा प्रमुख महर्जनले बताए। उनका अनुसार केन्द्रले संवेदनशील सूचना पूर्वाधारको चौबीसै घण्टा अनुगमन, साइबर घटना तथा जोखिम मूल्याङ्कन गर्ने, आकस्मिक रूपमा आइपर्ने साइबर जोखिमलाई समाधान गर्न प्राविधिक जनशक्तिसहितको आकस्मिक सहायता समूह गठन गर्ने र आकस्मिक रूपमा आइपर्ने साइबर जोखिमलाई समाधान गर्न प्रदेश तथा स्थानीय तहले आकस्मिक सहायता समूह गठन गर्नेलगायत काम गरेको छ।

राष्ट्रिय सूचना प्रविधि आकस्मिक सहायता समूह सञ्चालन तथा व्यवस्थापन निर्देशिका, २०७५ ले गरेको व्यवस्थाअनुसार गठन गरिएको सूचना प्रविधि आकस्मिक सहायता समूहमा आबद्ध प्रतिनिधिका लागि ‘साइबर सुरक्षा पूर्वतयारी अभ्यास’ पनि सञ्चालन गरिएको थियो ।

चालु आव २०८०/८१ को बजेट वक्तव्यमा पनि साइबर सुरक्षा केन्द्र स्थापना गर्ने उल्लेख थियो । साइबर सुरक्षा केन्द्रसम्बन्धी व्यवस्थाअनुसार साइबर सुरक्षा सेवा प्रदान गर्न चाहने व्यक्ति, कम्पनी वा संस्थाले अनुमतिपत्र लिनुपर्नेछ ।

अनुमतिपत्रको किसिम, प्रत्येक अनुमतिपत्र प्राप्त गर्न आवश्यक योग्यता, अनुमतिपत्र दस्तुर, अनुमतिपत्र नवीकरण दस्तुर, अनुमतिपत्रका सर्त र सोसम्बन्धी अन्य व्यवस्था तोकिएबमोजिम हुनुपर्ने जनाइएको छ।

साइबर सुरक्षा

अनलाइन लटरी, शपिङको प्रलोभन देखाइ ठगी गर्ने ३ जना चिनियाँ नागरिक पक्राउ

अनलाईनमार्फत ठगी गरेको अभियोगमा ३ जना चिनियाँ नागरिकहरूलाई शनिबार दिउँसो प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । 

अनलाइन क्यासिनो गेम खेलाउने ४ जना पक्राउ

एप्लिकेसनबाट क्यासिनो गेम खेलाउने ४ जना पक्राउ परेका छन् । काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले क्यास एप, फिरिन लगा…

५ वर्षमा साइबर अपराधका घटना ६ गुणाले वृद्धि

पछिल्लो पाँच वर्षमा साइबर अपराधका घटना छ गुणा बढीले वृद्धि भएको पाइएको छ । नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक …

अन्जान मानिसबाट आएको रकम कहिल्यै प्रयोग नगर्न इसेवाको अनुरोध

डिजिटल वालेट इसेवाले अन्जान मानिस वा अज्ञात स्रोतबाट आफ्नो इसेवा खाता (वा अन्य कुनै बैंक खाता) मा आएको रकम कहिल्यै प्रयोग नगर्न…

महिलाको चरित्रहत्या गरेको आरोपमा युट्युबर मनोज मानव पक्राउ

महिलाको चरित्रहत्या गरेको आरोपमा युट्युबर मनोज मानव पक्राउ परेका छन् । नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोले झूटो विवरण प्रस्तुत गरी युट्…

अवैध क्रिप्टोमार्फत अनलाइन खेल खेलाएको आरोपमा सात जना पक्राउ

अवैध क्रिप्टोमार्फत अनलाइन खेल खेलाएको आरोपमा सात जना पक्राउ परेका छन् । काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले काठमाडौंका…

कामना सेवा विकास बैंकमा साइबर सुरक्षा सम्बन्धी प्रशिक्षण सम्पन्न

कामना सेवा विकास बैंक लि.ले बैंकका सञ्चालक, उच्च व्यवस्थापन तथा विभिन्न विभागका विभागीय प्रमुखहरूलाई साइबर सुरक्षा सम्बन्धी एक द…

बैंक खाताको पासवर्ड र इमेल कब्जामा लिएर १० लाख रूपैयाँ अर्कैको खातामा ट्रान्सफर

पछिल्लो समय डिजिटल भुक्तानीको प्रयोग बढ्दै गएको छ । मोबाइल बैंकिङ, अनलाइन बैंकिङ, डिजिटल वालेट लगायतका डिजिटल प्रणालीबाट कार…

सामाजिक सञ्जालमा कसैले रकम मागे यकीन गरेर मात्र कारोबार गर्नुः राष्ट्र बैंक

नेपाल राष्ट्र बैंकले ह्वाट्सएप, भाइबर, म्यासेन्जर जस्ता माध्यमबाट कसैले रकम मागेमा प्राप्त गर्ने व्यक्तिको विवरण यकीन गरेर मात्र कारो…

अनलाइनमा टेन्सेन्ट, ट्विटर, लिंक्डइन, क्यान्भा, एडोब लगायतको २६ बिलियन रेकर्ड लिक

साइबर सुरक्षा अनुसन्धानकर्ताहरूले अनलाइनमा २६ अर्ब डेटा लिक भएको पत्ता लगाएका छन् ।

सामाजिक सञ्जालमा गौशाला २६ को नाम, ठेगाना र तस्वीर सार्वजनिक गरेको आरोपमा एकजना पक्राउ

सामाजिक सञ्जालमा गौशाला २६ को नाम, ठेगाना र तस्वीर सार्वजनिक गरेको आरोपमा एकजना पक्राउ परेका छन् ।

काठमाडौँ महानगरले ४ हजारलाई निःशुल्क साइबर सुरक्षा तालिम दिदै, यसरी हुनुहोस् सहभागी

काठमाडौँ महानगरपालिकाले ४ हजारलाई साइबर सुरक्षा सम्बन्धि निःशुल्क तालिम प्रदान गर्ने भएको छ । ‘रोजगारी र आय वृद्धि, काठम…

सामाजिक सञ्जालमा गौशाला २६ भन्दै पहिचान सार्वजनिक गर्ने विरूद्ध साइबर ब्यूरोमा उजुरी

सामाजिक सञ्जालमा गौशाला २६ भन्दै पहिचान सार्वजनिक गर्ने विरूद्ध साइबर ब्यूरोमा उजुरी परेको छ । सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो पहिचान खु…

ह्याकरले फेला पारे पासवर्डबिना गूगल अकाउन्टमा पहुँच गर्ने तरिका, बच्ने कसरी ?

ह्याकरहरूले पासवर्डबिना गूगल अकाउन्टमा पहुँच गर्न सक्ने तरिका फेला पारेका छन् । एक अनुसन्धानमा ह्याकरहरूले अथेन्टिकेसन कुकिजको स…

पठाओ र इन्ड्राइभको नाममा अफलाइन राइड गर्ने ४८ जना प्रहरीको नियन्त्रणमा

पठाओ र इन्ड्राइभको नाममा अफलाइन राइड गर्ने ४८ जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंले पठाओ र इन्ड्रा…