आजको डिजिटल युगमा हामी एक क्लिकमै अडियो रेकर्डिङ गर्न सक्छौँ, तर यसको सुरुवात करिब डेढ सय वर्षअघि नै भएको थियो। आज पनि धेरै कम मानिसलाई यो कुरा थाहा छ कि मानवीय आवाजको पहिलो रेकर्डिङ उन्नाइसौँ शताब्दीकै समयमा भइसकेको थियो, तर त्यसबेला त्यसलाई सुन्न भने सकिँदैनथ्यो। एक सय पचास वर्षसम्म संसारको पहिलो आवाज मौन नै रह्यो।
फ्रान्सेली वैज्ञानिकले गरेका थिए पहिलो प्रयोग
जानकारीअनुसार फ्रान्सका आविष्कारक एडवर्ड-लिन स्कट डी मार्टिनविल ले संसारमा पहिलो पटक आवाज रेकर्ड गर्ने प्रविधि विकास गरेका थिए। उनले फोनोटोग्राफ नामको एक उपकरण बनाए। यसलाई ध्वनि रेकर्ड गर्ने पहिलो मेसिन मानिन्छ।
रोचक कुरा के छ भने, फोनोटोग्राफले आवाजका तरंगहरूलाई कागज वा सिसामा रेखाका रूपमा मात्र रेकर्ड गर्थ्यो। त्यसबेला त्यसलाई सुन्ने कुनै प्रविधि थिएन, त्यसैले यो रेकर्डिङ केवल हेर्न र अध्ययन गर्नका लागि मात्र उपयोगी थियो।
त्यसको करिब सत्र वर्षपछि, सन् १८७७ मा थोमस एडिसन ले फोनोग्राफ आविष्कार गरे, जसले न केवल आवाज रेकर्ड गर्न सक्थ्यो, तर त्यसलाई फेरि सुन्न पनि मिल्थ्यो। यहीसँगै अडियो रेकर्डिङ प्रविधिमा वास्तविक क्रान्ति आएको मानिन्छ।
एक सय पचास वर्षपछि सुनियो त्यो आवाज
तपाईंलाई अचम्म लाग्न सक्छ, स्कटले सन् १८६० मा गरेको रेकर्डिङलाई दुई हजार आठ मा आधुनिक प्रविधिको मद्दतले डिजिटल रूपमा रूपान्तरण गरिएको थियो। त्यसपछि संसारले पहिलो पटक करिब एक सय पचास वर्ष पुरानो त्यो आवाज सुन्न पायो, जसलाई कहिल्यै केवल कागजमा मात्र हेर्न सकिन्थ्यो।
आईसीटी समाचार