आईसीटी समाचार
काठमाडौं । तपाईंले एमआरआई र सीटी स्क्यान जस्ता परीक्षणहरूको बारेमा सुन्नु भएको होला । तर, के तपाईलाई थाहा छ यी दुई मेडिकल टेस्टमा के फरक छ । तिनीहरू कहिले गर्नु आवश्यक छ ? यी मध्ये कुन परीक्षण बारम्बार गराउनु हानिकारक हुन सक्छ । एमआरआई र सीटी स्क्यानका कार्यहरू के हुन् ? यी दुवै मेडिकल परीक्षासँग सम्बन्धित समान प्रश्नहरूको बारेमा जानकारी दिँदैछौं ।
एमआरआई भनेको के हो ?
सबैभन्दा पहिले एमआरआईको कुरा गरौं । यसको पूरा रूप ‘चुम्बकीय अनुनाद इमेजिङ’ हो । यो एक मेडिकल इमेजिङ प्रविधि हो, जसको मद्दतले हाम्रो शरीर भित्रका तस्बिरहरू खिचिन्छन् । त्यसपछि ती तस्बिरहरूबाट शरीरमा विकास भइरहेको रोग पत्ता लगाइन्छ । मस्तिष्कसँग सम्बन्धित रोगहरू पत्ता लगाउन यसको प्रयोग गरिन्छ ।
एमआरआईले शरीर भित्रको तस्विर लिन चुम्बकीय र रेडियो तरंगहरू प्रयोग गर्छ । यो परीक्षण नरम ऊतक इमेजिङको लागी राम्रो हुन्छ । सामान्यतया मस्तिष्क, मेरुदण्ड र अंगहरूको विस्तृत परीक्षणको लागि प्रयोग गरिन्छ । साथै यो जोर्नी, मस्तिष्क, नाडी, घुँडा, छाती, मुटु र रक्तनली जाँच गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ ।
सीटी स्क्यान भनेको के हो ?
सीटी स्क्यान भनेको कम्प्युटेड टोमोग्राफी स्क्यान हो । यो पनि मेडिकल इमेजिङ प्रविधि हो । यसले हाम्रो शरीर भित्रका अंगहरूको सानो तस्विर लिएर अध्ययन गर्न मद्दत गर्छ । यो एक प्रकारको त्रि-आयामी एक्स-रे हो ।
यस स्क्यानमा, हाम्रो शरीरको क्रस सेक्शनल छविहरू एक्स-रे र कम्प्युटरको मद्दतले बनाइन्छ, जसले शरीरमा विकास भइरहेको रोग बुझ्न मद्दत गर्दछ । सीटी स्क्यान हड्डीहरू हेर्न प्रयोग गरिन्छ र प्रायः आपतकालिन अवस्थामा प्रयोग गरिन्छ । यसले एक्स-रे भन्दा बढी विस्तृत र स्पष्ट छविहरू प्रदान गर्दछ ।
एमआरआई र सीटी स्क्यान बीचको भिन्नता
एमआरआई र सीटी स्क्यानले विभिन्न इमेजिङ सिद्धान्तहरूमा काम गर्छ ।एमआरआईले हाम्रो शरीर भित्र तस्विर लिन चुम्बकीय र रेडियो तरंगहरू प्रयोग गर्दछ । जबकि सीटी स्क्यानमा, एक्स-रेहरू शरीर भित्रका अंगहरूको क्रस सेक्शनल छविहरू सिर्जना गर्न प्रयोग गरिन्छ ।
सीटी स्क्यान बारम्बार गर्नु हुँदैन । यसो गर्नु तपाईंको लागि हानिकारक हुन सक्छ । तर, एमआरआई बारम्बार इमेजिङको लागि सुरक्षित मानिन्छ । सीटी स्क्यान हड्डीहरू हेर्न, क्याल्सिफिकेशन पत्ता लगाउन र सम्पूर्ण शरीरलाई छिट्टै स्क्यान गर्नका लागि राम्रो हुन्छ । जबकि एमआरआई मस्तिष्क, मांसपेशी र अंगहरू जस्ता नरम तन्तुहरूको लागि राम्रो हुन्छ ।
