कोशीबाट उठेको नयाँ स्टार्टअप सपना : ‘सफारी यात्री’ले बदल्न खोज्दैछ नेपालको सहरी यातायात

काठमाडौं । नेपालका शहरहरू तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेका छन् । सहरी जनसंख्या बढ्दै जाँदा सडकमा सवारीसाधनको चाप पनि अभूतपूर्व रूपमा वृद्धि भएको छ । तर आधुनिक शहर निर्माणको यो यात्रासँगै ट्राफिक जाम, वायु प्रदूषण, अव्यवस्थित सार्वजनिक यातायात र यात्रुको बढ्दो असन्तुष्टिजस्ता चुनौतीहरू पनि थपिएका छन् । 

विशेष गरी दैनिक आवतजावत गर्ने लाखौं नागरिकका लागि सहज, भरपर्दो र वातावरणमैत्री यातायात सेवा अझै चुनौतीकै विषय बनेको छ । यही चुनौतीका बीच केही युवाहरूले एउटा फरक प्रश्न उठाए- के प्रविधि र विद्युतीय सवारीलाई जोडेर यातायातलाई अझ व्यवस्थित, वातावरणमैत्री र मानवकेन्द्रित बनाउन सकिन्छ ?

यही प्रश्नको उत्तर खोज्ने प्रयासबाट जन्मिएको हो ‘सफारी यात्री’ ।

समस्याको बीचमा देखिएको सम्भावना
सन् २०२४ मा स्थापना भएको सफारी यात्री कुनै ठूलो लगानीबाट सुरु भएको परियोजना होइन । यो नेपालका शहरहरूमा बढ्दो यातायात समस्यालाई नजिकबाट नियालेका केही युवाहरूको साझा सोचको परिणाम हो ।

सफारी यात्रीका संस्थापक मौसम तामाङका अनुसार विद्युतीय सवारीको प्रयोग बढ्दै गएपनि यात्रु र चालकलाई व्यवस्थित रूपमा जोड्ने डिजिटल प्लेटफर्मको अभाव स्पष्ट देखिन्थ्यो ।

“हामीले केवल एउटा एप बनाउने सोच राखेका थिएनौं,” तामाङ भन्छन्, “हामी यातायातलाई प्रविधि, वातावरण र सामाजिक उत्तरदायित्वसँग जोडिएको प्रणालीका रूपमा विकास गर्न चाहन्थ्यौं । हाम्रो लक्ष्य यात्रुलाई सहज सेवा दिनु मात्र होइन, चालकहरूको जीवनस्तर सुधार्नु पनि हो ।”

त्यसैले सफारी यात्रीले आफूलाई केवल राइड–सेयरिङ प्लेटफर्मका रूपमा नभई ‘मोबिलिटी इकोसिस्टम’का रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।

इ-रिक्साबाट सुरु भएको डिजिटल यात्रा
नेपालका धेरै शहरहरूमा ई-रिक्सा र सिटी सफारीहरू दैनिक जीवनको महत्वपूर्ण हिस्सा बनिसकेका छन् । तर अधिकांश सेवा अझै पनि परम्परागत तरिकाले सञ्चालन भइरहेका छन् । यात्रुले सवारी खोज्नुपर्ने, भाडामा असमानता हुने, चालकले यात्रु पाउन घण्टौं प्रतीक्षा गर्नुपर्ने अवस्था सामान्य छ ।

सफारी यात्रीले यही अन्तरलाई डिजिटल माध्यमबाट जोड्ने प्रयास गरेको छ । कम्पनीले विद्युतीय तीनपाङ्ग्रे सवारीका लागि एपमा आधारित बुकिङ प्रणाली विकास गरिरहेको छ, जहाँ यात्रुले सहज रूपमा सवारी बुक गर्न, भाडा जानकारी लिन र डिजिटल भुक्तानी गर्न सक्नेछन् ।

कम्पनीका अनुसार यसले यात्रुलाई मात्र होइन, चालकलाई पनि नियमित ग्राहक र स्थिर आम्दानीको अवसर उपलब्ध गराउनेछ ।

चालकलाई केन्द्रमा राखिएको अवधारणा
नेपालमा अधिकांश डिजिटल यातायात सेवाहरू यात्रुको सुविधामा केन्द्रित देखिन्छन् । तर सफारी यात्रीको दृष्टिकोण केही फरक छ । कम्पनीका अनुसार चालकहरूलाई केवल प्लेटफर्ममा जोड्ने मात्र होइन, उनीहरूको आर्थिक र सामाजिक सुरक्षामा समेत योगदान पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ ।

जीवन बीमा, स्वास्थ्य सेवामा पहुँच, प्रोत्साहन कार्यक्रम र आम्दानीका थप अवसरहरू कम्पनीको योजनाभित्र समेटिएका छन् । “यदि चालक सुरक्षित, सम्मानित र सन्तुष्ट छन् भने सेवा स्वत: गुणस्तरीय हुन्छ,” तामाङ भन्छन्, “हामी यात्रु र चालक दुवैका लागि दीर्घकालीन मूल्य सिर्जना गर्न चाहन्छौं ।”

हरित यातायातको सम्भावना
विश्वभर जलवायु परिवर्तनको असर बढ्दै जाँदा स्वच्छ ऊर्जामा आधारित यातायात प्रणालीको महत्व पनि बढेको छ । नेपालले पनि पछिल्ला वर्षहरूमा विद्युतीय सवारीलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति अघि बढाएको छ ।

सफारी यात्रीले यही परिवर्तनलाई अवसरका रूपमा हेरेको छ । कम्पनीको विश्वास छ कि विद्युतीय सवारीमा आधारित डिजिटल यातायात प्रणालीले प्रदूषण घटाउनुका साथै सहरी जीवनलाई थप सहज बनाउन सक्छ ।

यसले इन्धनमा निर्भरता कम गर्ने, सञ्चालन खर्च घटाउने र वातावरणमैत्री यातायातलाई प्रोत्साहन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

BIS मा पहिलो, आत्मविश्वासमा ठूलो छलाङ
सफारी यात्रीको यात्रामा हालै एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धि थपिएको छ । काठमाडौंमा सम्पन्न Business Incubation Service (BIS) Program 2026 – Koshi Province मा कम्पनीले प्रथम स्थान हासिल गर्‍यो । स्टार्टअप र नवप्रवर्तन क्षेत्रमा काम गर्ने उद्यमीहरूका लागि यो कार्यक्रम महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

यो सफलताले कम्पनीको अवधारणा र सम्भावनालाई थप विश्वसनीय बनाएको संस्थापक तामाङ बताउँछन् । “यो पुरस्कार हाम्रो अन्तिम गन्तव्य होइन,” उनी भन्छन्, “बरु हामी सही दिशामा अघि बढिरहेका छौं भन्ने प्रमाण हो । अब चुनौती भनेको हाम्रो दृष्टिलाई व्यवहारमा उतार्नु हो ।”

इटहरीबाट राष्ट्रिय विस्तारको लक्ष्य
हाल सफारी यात्रीको सेवा इटहरीमा केन्द्रित छ । तर कम्पनीको सपना भने इटहरीमा सीमित छैन । विराटनगर, धरान, बिर्तामोड, हेटौंडा, पोखरा र काठमाडौंजस्ता शहरहरूमा सेवा विस्तार गर्ने कम्पनीको दीर्घकालीन योजना छ ।

कम्पनीले यात्रु सेवा, डेलिभरी, सिटी टुर तथा स्थानीय व्यवसायलाई एउटै डिजिटल प्लेटफर्ममा जोड्ने लक्ष्य राखेको छ । यसले यात्रु, चालक, पर्यटक र व्यवसायबीच नयाँ प्रकारको डिजिटल इकोसिस्टम निर्माण गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

भविष्यतर्फको यात्रा
नेपाल अहिले डिजिटल रूपान्तरणको चरणमा छ । स्मार्टफोनको पहुँच बढ्दो छ, डिजिटल भुक्तानी प्रणाली विस्तार भइरहेको छ र विद्युतीय सवारीको प्रयोग पनि तीव्र गतिमा बढिरहेको छ । यही परिवर्तनको लहरमा सफारी यात्रीले आफूलाई एउटा स्टार्टअपभन्दा बढी नेपालको दिगो सहरी यातायातको सम्भावित समाधानका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ ।

अहिलेसम्मको यात्रा इटहरीमा सीमित भएपनि यसको दृष्टि राष्ट्रिय छ । चुनौतीहरू अझै धेरै छन्- लगानी, विस्तार, प्रतिस्पर्धा र प्रयोगकर्ताको विश्वास । तर प्रत्येक ठूलो परिवर्तन एउटा सानो सोचबाट सुरु हुन्छ । सफारी यात्रीको कथा पनि त्यस्तै एउटा सोचको कथा हो- जहाँ प्रविधि केवल व्यवसायको माध्यम होइन, सामाजिक परिवर्तनको साधन बन्न खोजिरहेको छ ।