काठमाडौं । स्मार्टफोन आज हाम्रो जीवनको एक महत्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ । यसले हाम्रा थुप्रै काम सजिलो बनाइदिएको छ । फरक–फरक कामका लागि तपाईँ आफ्नो रोजाइका एपहरू पनि यस डिभाइसमा इन्स्टल गर्न सक्नुहुन्छ, तर के तपाईँलाई थाहा छ तपाईँको डिभाइसमा भएका यी एपहरू तपाईँलाई २४ घण्टा ट्र्याक गर्दैछन् ?

भर्खरै सार्वजनिक भएको अनुसन्धान फर्म एप्टेको रिपोर्टले यसबारे जानकारी दिएको छ जसले प्रयोगकर्ताहरूको चिन्ता अझै बढाइदिएको छ । रिपोर्टमा भनिएको छ कि यी एपहरूले तपाईँको सेनसिटिभ डेटा सङ्कलन गरिरहेका छन् र यसमा फेसबुक, इन्स्टाग्राम र थ्रेड्स जस्ता एपहरू छन् ।

रिपोर्टले शीर्ष १० एपहरूको सूची यसप्रकार दिएको छ:
१. फेसबुक
२. इन्स्टाग्राम
३. थ्रेड्स
४. युट्युब
५. अमेजन
६. अमेजन एलेक्सा
७. लिंक्डइन
८. एक्स

एप्टेकोले आफ्नो रिपोर्टमा उल्लेख गरेको छ कि यी सबै एपहरूले तपाईँको नाम, मोबाइल नम्बर र यहाँसम्म कि घरको ठेगाना समेत सङ्कलन गर्छन् । यसबाहेक, यी एपहरूले तपाईँको फोनबाट विभिन्न प्रकारका डेटा सङ्कलन गरिरहेका छन् । जानकारी अनुसार, एपहरूको नयाँ रैंकिङ एप्पलको प्राइभेसी लेबल ‘डेटा लिंक्ड टु यू’मा आधारित छ, जसले देखाउँछ एप्सले कस्तो प्रकारको इन्फर्मेसन सङ्कलन गरिरहेका छन् ।

यी डेटा पनि सङ्कलन गरिरहेका एप्स:

– बेसिक डेटा मात्र होइन, लोकप्रिय एप्सको लोकेसन डेटा, युजर कन्टेन्ट, फाइनान्सियल र पेमेंट इन्फर्मेसन पनि सँगालिरहेका छन् ।
– ब्राउजिङ र सर्च हिस्ट्रीसँगै शपिङ डेटा समेत ट्र्याक गरिन्छ ।
– सबैभन्दा गम्भीर कुरा, यी एप्सले त्यस्तो डेटा समेत सङ्कलन गरिरहेका छन् जुन एप्सको कामका लागि आवश्यक तक होइन ।

अब कसरी राख्ने आफुलाई सेफ ?

यी प्राइभेसी सेटिङ्समा केही परिवर्तन गरेर तपाईँ यी एप्सलाई २४ घण्टा ट्र्याक गर्नबाट रोक्न सक्नुहुन्छ । यी स्टेप्स पालना गर्नुहोस्:

सबै एप्सका लागि लोकेसन एक्सेसलाई ‘ओनली ह्वाइल युजिंग द एप’मा परिवर्तन गर्नुहोस् ।

फोनको सेटिङ्समा गएर प्रिसाइज लोकेसन ट्र्याकिङलाई अफ गर्नुहोस् ।

अनावश्यक एप्सलाई कन्ट्याक्ट्स, फोटो र माइक्रोफोन एक्सेस नदिनुहोस् ।

यी सरल उपायहरूले तपाईँको प्राइभेसी सुरक्षित बनाउन मदद पुर्‍याउनेछन् ।