काठमाडौं । स्मार्टफोन हाम्रो जीवनको ठूलो हिस्सा बनिसकेको छ । हामी खाना बिना केही समय बाँच्न सक्छौं तर स्मार्टफोन र इन्टरनेट बिना बाँच्न गाह्रो छ ।

स्मार्टफोनका धेरै फाइदाहरू छन् तर सँगसगै केही बेफाइदा पनि । मोबाइलको सबैभन्दा ठूलो समस्या भनेको विकिरण हो ।

यो स्वास्थ्यका लागि विष भन्दा कम छैन । आज हामी तपाईलाई मोबाइलको विकिरण र टावरको विकिरणले स्वास्थ्यमा पार्ने असर र यसलाई कसरी जाँच्ने भन्ने बारेमा जानकारी दिदैछौं ।

मोबाइल टावर विकिरण के हो ?

कुनै पनि डिभाइसलाई एकअर्कासँग कनेक्ट गर्न नेटवर्क चाहिन्छ । मोबाइल फोनमा पनि त्यस्तै हुन्छ । मोबाइल फोन नेटवर्कका लागि दूरसञ्चार कम्पनीहरूले विभिन्न क्षेत्रमा आवश्यकता अनुसार टावरहरू जडान गर्छन् ।

नेटवर्कको मामलामा, विकिरण दुई प्रकारका छन् । पहिलो टावरबाट निस्कने विकिरण र दोस्रो मोबाइलबाट निस्कने विकिरण हो । तपाईं टावरको विकिरण आफैं जाँच गर्न सक्नुहुन्न, तर तपाईं यसलाई आफ्नो फोनबाट जाँच गर्न सक्नुहुन्छ ।

टावरको विकिरण हामीसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा हुँदैन, त्यसैले शरीरमा यसको प्रतिकूल प्रभाव धेरै कम हुन्छ तर यदि फोन २४ घण्टा हामीसँग रह्यो भने यसको प्रभाव धेरै हुन्छ । हामीले प्रयोग गर्ने मोबाइल फोनले सामान्य जीवनका लागि हानिकारक मानिने विशेष प्रकारका तरंग (विद्युत चुम्बकीय विकिरण) उत्सर्जन गर्छ ।

मोबाइलको विकिरणका कारण मानसिक डिप्रेसनलगायत धेरै घातक रोग लाग्ने सम्भावना छ । यदि तपाई आफ्नो मोबाइल फोनको विकिरण जाँच गर्न चाहनुहुन्छ भने, त्यसका लागि तपाईले मोबाइलमा एस्ट्रिक ह्यास ०७ ह्यास *#07# डायल गर्नुपर्नेछ ।

यो नम्बर डायल गर्ने बित्तिकै मोबाइल स्क्रिनमा विकिरणसँग सम्बन्धित जानकारी देखा पर्नेछ । यसमा, विकिरणको स्तर दुई तरिकामा देखाइएको हुन्छ । एउटा ‘हेड’ र अर्को ‘शरीर’। फोनमा कुरा गर्दा टाउकोमा मोबाइलको विकिरणको स्तर कति हुन्छ र फोन प्रयोग गर्दा वा खल्तीमा राख्दा शरीरमा विकिरणको स्तर कति हुन्छ भनेर ।

मोबाइलको विकिरणबाट हुने हानि

मोबाइलको विकिरणले मस्तिष्कको क्यान्सर, एकाग्रता, आँखामा समस्या, तनाव बढ्ने, जन्मजातको जोखिम, न्यूरोडिजेनेरेटिभ डिसअर्डर, मुटुको जोखिम, प्रजनन क्षमता र श्रवण समस्या जस्ता समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ ।

एक अध्ययनले मोबाइलको विकिरणका कारण मानिस बहिरो हुन सक्ने र नपुंसक बन्ने सम्भावना समेत रहेको दाबी गरेको छ, यद्यपि यसको कुनै प्रमाण भने बाहिर आएको छैन ।

मोबाइलको विकिरण कति हुनुपर्छ ?

‘स्पेसिफिक अब्जोर्प्सन रेट’ (एसएआर) अनुसार कुनै पनि स्मार्टफोन, ट्याब्लेट वा अन्य स्मार्ट उपकरणको विकिरण प्रति किलोग्राम १.६ वाटभन्दा बढी हुनु हुँदैन् । यो नियम पनि शरीरदेखि डिभाइसको १० मिलिमिटरको दूरीमा लागू हुन्छ ।

यदि तपाईंको डिभाइसले फोनमा कुरा गर्दा वा आफ्नो खल्तीमा राख्दा विकिरणको यो सीमा पार गर्छ भने, यो तपाईंको स्वास्थ्यको लागि खतरनाक छ । यदि फोनको एसएआर मान १.६ वाट प्रति किलोग्राम (१.६ वाट/किग्रा) भन्दा बढी छ भने, आफ्नो फोन तुरुन्तै बदल्नुहोस् ।