सरकारले आगामी पाँच वर्ष र एक दशकभित्र पूरा गर्ने १० वटा महत्त्वाकांक्षी राष्ट्रिय प्रतिबद्धताका लक्ष्यहरू सार्वजनिक गरेको छ। सोही क्रममा नेतृत्व गरिरहेको बालेन सरकारले नवप्रवर्तनलाई केन्द्रबिन्दु बनाउँदै ‘आविष्कार केन्द्र’ र ‘इनोभेसन फन्ड’ स्थापनाको योजना अघि सारेको छ।

सार्वजनिक गरिएका लक्ष्यअनुसार पाँच वर्षमा प्रतिव्यक्ति आय तीन हजार अमेरिकी डलर पुर्याइने छ भने सोही अवधिमा बहुआयामिक गरीबी दर ९० प्रतिशतले झारिनेछ। त्यस्तै, एक दशकभित्र ३० हजार मेगावाट विद्युत क्षमता पुर्याउने लक्ष्य सरकारले तय गरेको छ।

पूर्वाधारतर्फ तीन वर्षभित्र महेन्द्र राजमार्गलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डमा स्तरोन्नति गरिने उल्लेख छ। रोजगारी सिर्जनातर्फ आगामी पाँच वर्षमा ५१ लाख नयाँ रोजगारी सिर्जना गरिने प्रतिबद्धता जनाइएको छ।

उल्लेखनीय रूपमा, पाँच वर्षभित्र नेपाललाई कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) निर्यात गर्ने गन्तव्य बनाइने लक्ष्य लिइएको छ। कृषि क्षेत्रमा थप तीन लाख हेक्टर जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुर्याइने, पर्यटकको प्रतिव्यक्ति खर्च दोब्बर पारिने तथा २०८८ सालसम्म स्वास्थ्य क्षेत्रको बजेट ८ प्रतिशत पुर्याउने योजना समेटिएको छ। लगानी भित्र्याउनका लागि वार्षिक एक खर्ब रुपियाँको डायस्पोरा बोन्ड जारी गरिने पनि सरकारको प्रतिबद्धतामा उल्लेख छ।

यसैबीच, बालेन सरकारले नवप्रवर्तन र अनुसन्धानलाई प्रोत्साहन गर्न ‘आविष्कार केन्द्र’ र ‘इनोभेसन फन्ड’ स्थापनाको योजना अघि सारेको छ। सो योजनाअन्तर्गत स्टार्टअप, प्रविधि विकास र स्थानीय सिर्जनालाई प्रोत्साहन गर्ने लक्ष्य रहेको बताइएको छ। यसले नयाँ पुस्ताको आविष्कार क्षमतालाई संस्थागत सहयोग पुर्याउने विश्वास गरिएको छ।

सरकारी स्रोतका अनुसार यी लक्ष्यहरूको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक संरचना र बजेटको तयारी भइरहेको छ। यद्यपि, विज्ञहरूले यति ठूला लक्ष्य पूरा गर्न स्रोत साधन र प्रभावकारी अनुगमनको खाँचो रहेको टिप्पणी गरेका छन्।