Most read
एआईले मानिस होइन, मानिसले एआई चलाउन सक्नुपर्छ : विज्ञ
काठमाडौं । विभिन्न क्षेत्रका विज्ञहरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) का कारण रोजगारी गुम्ने चिन्ताभन्दा यसको सही प्रयोग गर्न सक्ने दक्ष जनशक्ति उत्पादनमा ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
डिजिटल मिडिया फाउन्डेसनद्वारा शनिबार राजधानीस्थित होटल हिमालयमा आयोजित ‘नेसनल एआई समिट २०२६’ मा उनीहरूले एआईलाई मानिसको विकल्पका रूपमा नभई कामलाई प्रभावकारी बनाउने उपकरणका रूपमा प्रयोग गर्नुपर्ने बताउँदै शिक्षा प्रणाली, पाठ्यक्रम र सीप विकासमा समयानुकूल परिवर्तन आवश्यक रहेको औँल्याए ।
सहभागी विज्ञहरूले एआईको बढ्दो प्रयोगले रोजगारीको स्वरूपमा परिवर्तन ल्याउने भए पनि प्रविधिलाई बुझ्न, प्रयोग गर्न र त्यसबाट निस्कने नतिजाको मूल्यांकन गर्न सक्ने जनशक्तिका लागि अवसर अझै विस्तार हुने धारणा उनीहरूको थियो ।
जापानको वासेदा विश्वविद्यालयका सहप्राध्यापक डा. विकास लम्सालले एआईमा पूर्ण निर्भर हुनुभन्दा यसको प्रयोग गर्ने र त्यसबाट प्राप्त नतिजाको सत्यता जाँच्न सक्ने क्षमता विकास गर्नुपर्ने बताए ।
एआईले उपलब्ध गराएको सामाग्री जस्ताको तस्तै प्रयोग गर्ने प्रवृत्तिले जनशक्तिको रोजगारी जोखिममा पार्न सक्ने भएपनि एआईले गरेका गल्ती पहिचान गर्न, नतिजाको विश्लेषण गर्न र वास्तविक अनुसन्धानका जटिल समस्या समाधान गर्न सक्ने व्यक्तिको आवश्यकता भने कायमै रहने उनले स्पष्ट गरे ।
‘एआईलाई चलाउन सक्ने क्षमता चाहिन्छ । एआईलाई चेक गर्न सक्ने वा प्रयोग गर्न सक्ने क्षमता चाहिन्छ,’ लम्सालले भने, ‘डेभलपरले जस्ताको त्यस्तै कपी पेस्ट गरेको अवस्थामा चाहिँ जागिर जान सक्छ । एआईको गल्ती पत्ता लगाउन सक्ने मानिसको जागिर जाँदैन ।’
नेपालको शिक्षा प्रणाली र पाठ्यक्रम समेत समयानुकूल परिवर्तन गर्नुपर्ने उनको सुझाव थियो । एआईको प्रभावकारी प्रयोगका लागि उपयुक्त मार्गदर्शन, पाठ्यक्रम र तालिम आवश्यक रहेको उनले बताए ।
नेपाल र अमेरिकामा कार्यक्षेत्र रहेको सफ्टवेयर कम्पनी एक्वोर एलएलसीका सहसंस्थापक सन्दीप आचार्यले नयाँ प्रविधिको आगमनलाई रोजगारी गुम्ने जोखिमका रूपमा मात्र हेर्न नहुने बताए ।
कम्प्युटर र औद्योगिक प्रविधिको विकास हुँदा पनि रोजगारीका स्वरूप परिवर्तन भएको तर, त्यसले नयाँ अवसर र सम्भावनाको ढोका खोलेको चर्चा उनले गरे । एआईले चुनौती ल्याउने भएपनि मानिसको सिर्जनात्मक क्षमता र नयाँ कुरा खोज्ने प्रवृत्तिलाई विस्थापित गर्न नसक्ने उनको भनाइ थियो ।
‘हरेक नयाँ चिज आउँछ, त्यसले जब जाने होइन, बढाउँछ,’ आचार्यले भने, ‘नयाँ कुरा खोज्ने मान्छे सधैं क्रियटिभ हुन सक्छ । क्रियसन घटाउँदैन । चुनौती त ल्याउँछ नै ।’
एआईको प्रयोगले रोजगारीको स्वरूपमा परिवर्तन ल्याएपनि त्यसलाई कसरी उपयोग गरिन्छ भन्ने कुराले भविष्य निर्धारण गर्ने उनले बताए ।
Most read
आईसीटी अवार्ड २०२६ : सेमिफाइनलिस्टलाई अनुभवी उद्यमी तथा विज्ञबाट मेन्टरसिप
काठमाडौं । नेपालको सबैभन्दा ठूलो प्रविधि अवार्डका रूपमा परिचित आईसीटी अवार्ड २०२६ का सेमिफाइनलिस्टहरूका लाग…
भोटेकोशी बाढीमा ज्यान गुमाएका र बेपत्ताका सन्तानलाई उच्च शिक्षासम्म निःशुल्क पढाइने
काठमाडौं । शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयले १० भदौको विनाशकारी बाढीमा परी ज्यान गुमाएका र बेपत्ता भएकाका सन्तान…
एनपीएल सिजन ३ मा बजाज पल्सरले थप्दैछ पावर र प्रदर्शनको उत्साह
काठमाडौं । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) सिजन ३ मा बजाज पल्सरले खेलाडीको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई पुरस्कृत गर्नुका स…
स्थानीय युवालाई विश्वस्तरीय प्रविधिको सीप, वीरगञ्जमा सम्पन्न भयो एआई सफ्टवेयर बुटक्याम्प
वीरगञ्ज । Leapfrog Connect ले “AI Assisted Software Engineering Training” (एआई-एसिस्टेड सफ्टव…
बिरामीको शरीरको डिजिटल प्रतिरूप बनाएर रोग र उपचारको नतिजा पहिल्यै अनुमान गरिने
काठमाडौं । बिरामीको स्वास्थ्य अवस्था, रोगको सम्भावित विकासक्रम र उपचारको प्रभावकारिता पहिल्यै आकलन गर्न सकिने न…
नेपाल विश्वविद्यालयद्वारा उच्च शिक्षा सुधारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय गोष्ठी सुरु
ललितपुर । नेपाल विश्वविद्यालयको आयोजनामा उच्च शिक्षाको गुणस्तर, संस्थागत सुधार, नवप्रवर्तन र भविष्यका चुनौतीबार…
अब त्रिभुवन विमानस्थलमा स्क्रिनमै देखिनेछ यात्रुको ब्यागेज, प्रतीक्षा समय समेत अनुमान गर्न सकिने
काठमाडौं । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा यात्रुहरूको ब्यागेज व्यवस्थापनलाई थप सहज, प्रभावकारी र पारदर्शी बन…
तिहार-छठको यात्रालाई डिजिटल बनाउँदै बससेवा, सबै रुटको अनलाइन टिकट खुला
काठमाडौं । अनलाइन बस टिकट प्लाटफर्म बससेवाले तिहार तथा छठलाई लक्षित गरी अग्रिम टिकट बुकिङ खुलाएको छ । बससे…
इएमआईएसमा दुई लाखभन्दा बढी विद्यार्थीको विवरण दोहोरियो, छानबिन गर्न समिति गठन
काठमाडौं । विद्यालय शिक्षासम्बन्धी सरकारी तथ्याङ्क राखिने एकीकृत शैक्षिक व्यवस्थापन सूचना प्रणाली (इएमआईएस) मा द…
पर्सामा हुलाकबाटै घरमै सिमकार्ड पुर्याउने सेवा सुरु
पर्सा । सर्वसाधारणलाई सहज, सरल र सुलभ रूपमा सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले नेपाल टेलिकमले अब सेवाग्राहीको घरम…
शाओमीको उपहार योजनाका दैनिक र साप्ताहिक विजेता घोषणा
काठमाडौं । शाओमी नेपालले चाडपर्वलाई थप उत्साहपूर्ण बनाउने उद्देश्यले सञ्चालन गरिरहेको ‘शाओमी किन्दा, उप…
मुन्दुम पदमार्गको प्रचारप्रसार गर्न कोशी प्रदेश सरकारले ल्यायो वेबसाइट
भोजपुर । पूर्वी नेपालको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा परिचित मुन्दुम पदमार्गको प्रचारप्रसार तथा पर्यटन प्रवर्द्धन…
एआईले पत्रकारिता बदल्दैमा पत्रकार विस्थापित हुँदैनन्, मानवीय भूमिका अझै अपरिहार्य
काठमाडौं । पत्रकारितामा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्दै गएपनि समाचार संकलन, विश्लेषण र स…
पोखरामा BAIC र ARCFOX को नयाँ शोरुम उद्घाटन
काठमाडौं । नेपाली अटोमोबाइल बजारमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्ने क्रममा BAIC र ARCFOX ले पोखराको बुद्धचोकमा न…
बेपत्ता नागरिकको विवरण अनलाइनमै हेर्न सकिने, त्रुटि भए इमेलबाट दाबी गर्न सकिने
काठमाडौं । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले नेपालमा बेपत्ता भएका २ हजार ४६५ नेपाली त…