काठमाडौं । हार्वर्ड मेडिकल स्कूलको द गार्जियनमा प्रकाशित एक नयाँ अनुसन्धानले सबैलाई चकित पारेको छ । रिपोर्टमा दाबी गरिएको छ कि आपतकालीन केसहरूको पहिचान गर्नमा एआई सिस्टमको सटीकता अनुभवी डाक्टरहरूको स्कोरभन्दा बढी रहेको छ । तर, विशेषज्ञहरूले यसलाई डाक्टरहरूको अन्त्य होइन, बरु उनीहरूको क्षमता बढाउने एउटा टुल मानिरहेका छन्, जसलाई ट्राइएडिक केयर मोडेल नाम दिइएको छ ।

अनुसन्धानमा के देखियो ?

स्टडीमा एआई सिस्टम र डाक्टरहरूलाई समान इमरजेन्सी केसहरू दिइएका थिए । ती केसहरूमा बिरामीका भाइटल साइनहरू, मेडिकल डाटा र क्लिनिकल नोट्स समावेश थिए । त्यसपछि एआईले करिब ६७ प्रतिशत केसमा सही वा लगभग सही रोग पहिचान गर्‍यो । अर्कोतर्फ, डाक्टरहरूको सटीकता ५०–५५ प्रतिशतको बीचमा रह्यो ।

यी तथ्याङ्कहरूले मेडिकल इन्डस्ट्रीमा एआईको बढ्दो शक्तिलाई लिएर नयाँ बहस सुरु गरिदिएको छ ।

के डाक्टरहरूको ठाउँ लिँदैछ एआईले ?

अनुसन्धानसँग जोडिएका विशेषज्ञ अर्जुन मन राईका अनुसार एआईले चिकित्सकहरूलाई कहिले पूर्ण रूपमा रिप्लेस गर्न सक्दैन, तर यो प्रविधिले उनीहरूलाई अझ राम्रो र छिटो निर्णय लिन भने पक्कै मद्दत गर्न सक्छ । एक्सपर्टहरूको मान्यता छ कि भविष्यमा एआई एक सुपर-असिस्टेन्टझैँ काम गर्नेछ, जसले जटिल केसहरू बुझ्न र प्रारम्भिक डायग्नोसिसमा सहायता गर्न सक्छ ।

ट्राइएडिक केयर मोडेल के हो ?

रिसर्चर एडम रोडम्यानले भविष्यको हेल्थकेयर मोडेललाई ट्राइएडिक केयर मोडेल नाम दिएका छन् । यसमा तीन मुख्य हिस्सा हुनेछन्, डाक्टर, बिरामी र एआई सिस्टम । यी तीनै पक्षको सहकार्यबाट उपचारसम्बन्धी अझ राम्रो निर्णय लिन सकिनेछ । अहिले धेरै अस्पतालहरूमा पनि एआईको प्रयोग लगातार बढिरहेको छ, जसलाई सकारात्मक रूपमा हेरिएको छ । किनभने एआईको मद्दतले रोगको प्रारम्भिक पहिचान, मेडिकल रिपोर्ट विश्लेषण, उपचार योजना तयार गर्ने र बिरामीको डाटा छिटो प्रोसेस गर्ने जस्ता काम सजिलै गर्न सकिन्छ । यसले समय बचत हुनुका साथै धेरै केसमा सटीकता पनि बढाएको छ ।

यद्यपि एआईले राम्रो प्रदर्शन गरेको भएपनि स्टडीका केही सीमाहरू पनि थिए । जस्तै, अनुसन्धान केवल टेक्स्ट-बेस्ड डाटामा आधारित थियो । त्यसमा कुनै पनि बिरामीसँग प्रत्यक्ष कुराकानी गरिएको थिएन र शारीरिक जाँच पनि गरिएको थिएन । त्यसैले केही एक्सपर्टहरूका अनुसार यसमा वास्तविक परिस्थितिको जटिलता पूर्ण रूपमा समेटिएको थिएन । अहिलेका लागि एआईलाई डाक्टरहरूको विकल्प होइन, बरु एक बलियो सपोर्ट सिस्टमका रूपमा लिइएको छ ।