काठमाडौं । आजकाल स्मार्टफोन केवल फोन कल गर्नका लागि मात्र प्रयोग हुँदैन । भिडियो हेर्न, रिल्स चलाउन, गीत सुन्नदेखि गेम खेल्नसम्म स्मार्टफोन दैनिक जीवनको महत्वपूर्ण हिस्सा बनिसकेको छ । यसरी विभिन्न कामका लागि फोनको स्पिकर पनि दैनिक रूपमा धेरै प्रयोग हुने गर्छ ।

फोनलाई खल्ती वा झोलामा राख्ने, टेबलमा राख्ने तथा विभिन्न ठाउँमा प्रयोग गर्ने क्रममा समयसँगै स्पिकरको जालीमा धुलो, कपडाका रेशा तथा अन्य साना कण जम्मा हुन सक्छन् । यसका कारण स्पिकरको आवाज कम सुनिन सक्छ, आवाज दबिएको जस्तो लाग्न सक्छ र अडियोको स्पष्टतामा समेत असर पर्न सक्छ ।

यदि तपाईंको फोनको आवाज पहिलेभन्दा कम सुनिन थालेको छ भने तुरुन्तै स्पिकर बिग्रिएको ठान्नु आवश्यक छैन । धेरै अवस्थामा स्पिकरका साना प्वालमा धुलो र फोहोर जम्मा हुँदा अडियोको गुणस्तर प्रभावित हुने गर्छ । यस्तो अवस्थामा फोन तुरुन्तै सर्भिस सेन्टर लैजानु वा खोल्नु आवश्यक नपर्न सक्छ । केही सावधानी अपनाएर घरमै स्पिकरको जालीमा जमेको हल्का धुलो सफा गर्न सकिन्छ ।

जमेको धुलो सफा गर्न नरम ब्रस प्रयोग गर्नुहोस्
कटन स्वाबले सफा गर्दा पनि स्पिकरमा धुलो बाँकी रह्यो भने धेरै नरम ब्रिसल भएको सानो ब्रस प्रयोग गर्न सकिन्छ । ब्रसलाई स्पिकरको जालीमा हल्का हातले चलाएर धुलो बाहिर निकाल्ने प्रयास गर्नुहोस् ।

ब्रसलाई जोडले घोट्ने वा स्पिकरका प्वालभित्र धकेल्ने काम भने गर्नु हुँदैन । सफा गरेपछि बाहिर निस्किएको धुलोलाई नरम र सुख्खा कपडाले बिस्तारै पुछ्न सकिन्छ । कडा ब्रस, सियो, पिन वा अन्य धारिलो वस्तु प्रयोग नगर्नुहोस् । यस्ता वस्तुले स्पिकरको जाली वा भित्र रहेका संवेदनशील भागमा क्षति पुर्‍याउन सक्छन् ।

एयर ब्लोअरको प्रयोग गरेर धुलो हटाउनुहोस्
घरमा बल्ब एयर ब्लोअर वा कम दबाब भएको डस्ट ब्लोअर छ भने त्यसको सहायताले पनि स्पिकरको धुलो हटाउन सकिन्छ । यस विधिमा स्पिकरका साना प्वालभित्र कुनै वस्तु हाल्नु पर्दैन ।

ब्लोअरलाई स्पिकरबाट केही दूरीमा राखेर हल्का दबाबका साथ हावा दिनुहोस् । यसबाट स्पिकरको जालीमा रहेका खुकुला धुलो तथा कपडाका रेशा बाहिर निस्कन सक्छन् । तर, धेरै तीव्र दबाब भएको हावा सिधै स्पिकरभित्र नदिनुहोस् । अत्यधिक हावाको दबाबले फोनभित्र रहेका संवेदनशील इलेक्ट्रोनिक पार्टपुर्जामा असर पर्न सक्छ ।

स्पिकर सफा गर्न अल्कोहल प्रयोग गर्न मिल्छ ?
स्पिकरमा धेरै फोहोर जमेको अवस्थामा केही मानिसले रबिङ अल्कोहल प्रयोग गर्ने सोच्न सक्छन् । तर सामान्य धुलो तथा फोहोर सफा गर्न कुनै पनि प्रकारको तरल पदार्थ प्रयोग गर्नुको सट्टा पहिले सुख्खा कटन स्वाब, नरम ब्रस वा एयर ब्लोअर प्रयोग गर्नु सुरक्षित हुन्छ ।

आवश्यक परेमा फोन निर्माता कम्पनीले दिएको निर्देशनअनुसार मात्र सफाइ गर्नु उपयुक्त हुन्छ । कुनै पनि तरल पदार्थ सिधै स्पिकरमा हाल्नु हुँदैन । यदि कटन स्वाबलाई हल्का भिजाएर प्रयोग गर्नैपर्ने अवस्था आयो भने त्यसलाई अत्यधिक भिजाउनु हुँदैन । धेरै तरल पदार्थ स्पिकरका साना प्वालबाट फोनभित्र पस्न सक्छ र इलेक्ट्रोनिक पार्टपुर्जामा क्षति पुर्‍याउन सक्छ ।

स्पिकरमा पानी पस्यो भने के गर्ने ?
वर्षामा भिज्दा, फोनमा पानी पर्दा वा अन्य कुनै तरल पदार्थको सम्पर्कमा आउँदा पनि स्पिकरको आवाज कम वा दबिएको जस्तो सुनिन सक्छ । यस्तो अवस्थामा पानी निकाल्ने प्रयासमा कटन स्वाब, पिन वा अन्य वस्तु स्पिकरका प्वालभित्र हाल्ने प्रयास गर्नु हुँदैन ।

सबैभन्दा पहिले फोनलाई पानी र चिस्यानबाट टाढा राख्नुहोस् । बाहिर देखिएको पानी वा चिस्यानलाई नरम र सुख्खा कपडाले सावधानीपूर्वक पुछ्नुहोस् । फोन वाटर रेसिस्टेन्ट भएको दाबी गरिएको भएपनि जानाजानी पानीमा डुबाएर स्पिकर सफा गर्नु सुरक्षित हुँदैन ।

यदि पानी फोनभित्र पसेको शंका लागेमा फोन निर्माता कम्पनीले सुझाएको ड्राइङ प्रक्रियाको पालना गर्नु उपयुक्त हुन्छ । समस्या कायमै रह्यो वा स्पिकरको आवाज सामान्य अवस्थामा फर्किएन भने आधिकारिक सर्भिस सेन्टरको सहयोग लिनु सबैभन्दा सुरक्षित विकल्प हो ।

स्पिकर सफा गर्दा यी गल्ती नगर्नुहोस्
फोनको स्पिकर सफा गर्दा अत्यधिक दबाब दिनु सबैभन्दा ठूलो गल्ती हुन सक्छ । कटन स्वाब, ब्रस, कपासको डाँठी, पिन वा अन्य वस्तु स्पिकरका साना प्वालभित्र जबरजस्ती हाल्दा जाली वा भित्रका संवेदनशील भागमा क्षति पुग्न सक्छ ।

त्यसैगरी पानी, अल्कोहल वा अन्य कुनै क्लिनिङ लिक्विड सिधै स्पिकरमा हाल्नु हुँदैन । पर्याप्त प्राविधिक जानकारी बिना फोन खोलेर भित्री भाग आफैँ सफा गर्ने प्रयास गर्नु पनि जोखिमपूर्ण हुन सक्छ ।

यदि समस्या सामान्य धुलोका कारण भएको हो भने सुरुमा स्पिकरको सतहलाई हल्का हातले सफा गर्नुहोस् वा कम दबाब भएको एयर ब्लोअर प्रयोग गर्नुहोस् ।