अपराध
एआई र डीपफेकको दुरुपयोगले महिलामाथि अनलाइन हिंसा बढ्दै, सार्वजनिक मञ्चबाट पछि हट्न बाध्य
काठमाडौं । प्रविधिले हाम्रो जीवनलाई सजिलो त बनाएको छ, तर यसको गम्भीर दुष्परिणाम पनि अब स्पष्ट रूपमा देखिन थालेका छन् । एक नयाँ प्रतिवेदनले देखाएको छ- इन्टरनेटमा एआई र डीपफेक अर्थात् नक्कली भिडियो र तस्बिरको प्रयोग गरेर महिलाहरूलाई यति धेरै सताइँदैछ कि उनीहरू सार्वजनिक मञ्चहरूबाट नै टाढिँदै गएका छन् । यो प्रतिवेदन संयुक्त राष्ट्र (यूएन वूमेन) र लन्डनस्थित एक विश्वविद्यालयले संयुक्त रूपमा तयार पारेका हुन् । प्रतिवेदनमा भनिएको छ- इन्टरनेटमा महिलामाथि हुने हिंसा अहिले पहिलाभन्दा धेरै उन्नत र खतरनाक बन्दै गएको छ ।
एआईबाट बढ्दै गएको खतरा
यस अनुसन्धानसँग जोडिएकी प्रमुख अनुसन्धानकर्ता जूली पोसेटीका अनुसार एआईका कारण अपराधीहरूलाई महिलालाई लक्षित गर्न झन् सजिलो भएको छ । यसले अनलाइन संसारलाई महिलाका लागि झन् असुरक्षित बनाइरहेको छ । उनले केही टेक कम्पनीहरूले नाफा कमाउने नाममा यस्तो डिजिटल वातावरण बनाइरहेको समेत बताएकी छन्, जसले घृणा, गालीगलौज र दुर्व्यवहारलाई प्रोत्साहन दिन्छ । यसको सबैभन्दा ठूलो असर महिलाका अधिकारमाथि परेको छ ।
मानसिक स्वास्थ्यमा गहिरो असर
अनलाइन दुर्व्यवहारको उद्देश्य केवल महिलाको आवाज दबाउनु मात्र होइन, यसले उनीहरूको मानसिक शान्ति पनि खोसिरहेको छ । प्रतिवेदनअनुसार यस्ता अनलाइन उत्पीडनका कारण करिब २४ प्रतिशत महिला डिप्रेसन र चिन्ताको शिकार भएका छन् भने १३ प्रतिशतले गहिरो मानसिक आघात, अर्थात् पीटीएसडी (पीटीएसडी) भोगेका छन् ।
परिस्थिति यति डर लाग्दो बनेको छ कि ४१ प्रतिशत महिलाले गालीगलौज र ट्रोलिङबाट बच्नका लागि सोशल मिडियामा केही लेख्न वा आफ्नो विचार व्यक्त गर्नै छोडेका छन् । यसको असर उनीहरूको करियरमा पनि परेको छ, जहाँ १९ प्रतिशत महिलाले कार्यक्षेत्रमै आफूलाई संकुचित गर्नुपरेको छ ।
प्रहरी र कानुनबाट पनि पूर्ण सहयोग नपाउने अवस्था
यदि महिलाहरूले यस्तो दुर्व्यवहारविरुद्ध आवाज उठाउँछन् भने त्यहाँबाट पनि धेरैजसो निराशा नै हात लाग्ने गरेको छ । सर्वेक्षणमा सहभागी २५ प्रतिशत महिलाले प्रहरीमा उजुरी गरेका थिए र १५ प्रतिशतले कानुनी सहायता लिएका थिए, तर अझैसम्म न्याय पाउन सकेका छैनन् ।
प्रतिवेदनकी सह–लेखक लिया हेल्म्युलरका अनुसार प्रहरीले धेरैजसो अपराधीलाई समात्नुभन्दा पीडित महिलालाई नै पछि हट्न सल्लाह दिने गर्छ । उनीहरूलाई सामाजिक सञ्जाल छोड्न, विवादास्पद विषयमा मौन बस्न वा केही समय कामबाट अलग हुन भनिन्छ ।
सार्वजनिक मञ्चबाट हराउँदै महिलाहरू
इन्टरनेटमा सुरक्षा अभाव र एआईजस्ता खतरनाक उपकरणको बढ्दो दुरुपयोगका कारण महिलाहरू क्रमशः सामाजिक सञ्जाल र सार्वजनिक मञ्चहरूबाट हराउँदै गएका छन् । महिलाको यस्तो डरले पछाडि हट्नु केवल उनीहरूको अधिकारमाथिको आघात मात्र होइन, बरु हाम्रो समाज र समानतामूलक भविष्यका लागि पनि गम्भीर खतरा हो ।
अपराध
राजसंस्था स्थापना गर्ने भन्दै ५० लाख एसएमएस पठाउने सेढाईं पक्राउ
मुलुकको प्रदेश संरचना हटाउँदै सनातन संवैधानिक राजसंस्था स्थापना गर्न आह्वान गर्दै बल्क एसएमएस पठाउने एक जना व्यक्ति पक्राउ परेका …
अमेरिकामा आईटी इन्जिनियर थिए, छुट्टीमा नेपाल आउँदा क्रिप्टो कारोबार गरेको आरोपमा समातिए
जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीले अभौतिक मुद्रा (क्रिप्टोकरेन्सी) कारोबार, अनलाईन जुवा/सट्टावाजी गरेको आशंकामा ५ जनालाई पक्राउ गरेक…
नक्कली फेसबुक आइडी बनाउँदै ठगी गर्ने व्यक्ति पक्राउ
नक्कली फेसबुक आइडी खोली आर्थिक लाभ लिने व्यक्ति पक्राउ परेका छन् । काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले नक्कली फेसबुक आइडी…
सामाजिक सञ्जालमा धार्मिक सहिष्णुता खलल गर्ने अभिव्यक्ति दिने व्यक्ति पक्राउ
सामाजिक सञ्जालमा धार्मिक सहिष्णुता खलल गर्ने अभिव्यक्ति दिने व्यक्ति पक्राउ परेका छन् । साइबर ब्यूरोले सामाजिक सञ्जालमा धार्मिक सहिष्…
सानेपामा घर भाडामा लिएर ३ अर्ब ४ करोड बराबरको अनलाइन जुवा खेलाउने २४ जना पक्राउ
काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले ३ अर्ब ४ करोड रकम बराबरको अनलाइन (जुवा) सट्टावाजी गर्ने/गराउने समूह पक्राउ गरेको छ…
कल सेन्टर खोलेर अवैध अनलाइन सट्टेबाजी, २ भारतीयसहित ५३ जना पक्राउ
नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सिआइबी)ले अवैध कल सेन्टर सञ्चालनमा संलग्न दुई भारतीयसहित ५३ जनालाई पक्राउ गरेको छ ।&n…
प्रयोगकर्ताको डेटा आपराधिक गिरोहलाई उपलब्ध गराउने खल्ती वालेटका तीन कर्मचारी पक्राउ
डिजिटल वालेट खल्तीका तीन जना कर्मचारीले प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत विवरण आपराधिक गिरोहलाई उपलब्ध गराएको तथ्य खुलेको छ ।
…
साइबर ठगीमा युवाहरूको संलग्नता बढी, बायोमेट्रिकसहितको केवाईसी लागु गर्न सुझाव
साइबर प्रविधिमा आधारित शंकास्पद वित्तीय कारोबारमा १९ देखि २४ वर्ष उमेर समूहका युवाहरू बढी देखिएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकको व…
बेहुली फ्रम मेघौलीको क्लिप्स सामाजिक सञ्जालमा राख्नेविरूद्ध साइबर ब्यूरोमा उजुरी
‘बेहुली फ्रम मेघौली’ फिल्मको शर्ट क्लिप्सहरू सामाजिक सञ्जालमा राख्ने प्रयोगकर्ताको अकाउन्ट बन्द हुने भएको छ ।
एआईको प्रयोग गरी विशिष्ट व्यक्तिहरुको चरित्र हत्या गर्न भ्रामक भिडियो बनाउने युवक पक्राउ
एआईको प्रयोग गरी विशिष्ट व्यक्तिहरुको चरित्र हत्या गर्ने उद्देश्यका साथ भ्रामक भिडियो बनाउने २२ वर्षिय युवक पक्राउ परेका छन् । …
अनलाइनबाट ठगी गर्ने नौ जना भारतीय नागरिक पक्राउ
प्रहरीले अनलाइनमार्फत ठगी गर्ने नौ जना भारतीय नागरिकलाई पक्राउ गरी सार्वजनिक गरेको छ। हेटौँडा उपमहानगरपालिका–४, पारिजा…
क्याश एपमार्फत ५ करोड बराबरको अवैध कारोबार गर्ने कार्यमा संलग्न गिरोह पक्राउ
क्याश एपमार्फत ५ करोड बराबरको अवैध कारोबार गर्ने कार्यमा संलग्न गिरोह पक्राउ परेका छन् ।
…
बेटिङ एपबाट ३ करोड बढीको कारोबार गर्ने एक युवक पक्राउ
काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले अनलाइन जुवा तथा सट्टेबाजी खेल्ने खेलाउने कार्यमा संलग्न एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको छ …
नक्कली ड्राइभिङ लाइसेन्स जारी गर्ने कार्यमा संलग्न ५ जना कर्मचारी पक्राउ
केन्द्रिय अनुसन्धान व्यूरोले नक्कली ड्राइभिङ लाइसेन्स जारी गर्ने कार्यमा संलग्न ५ जना कर्मचारीलाई पक्राउ गरेको छ ।
सामाजिक सञ्जालबाट आईफोन, गरगहना, घडीसहितको लगेज कुरियर गरेको भन्दै ठगी गर्ने पक्राउ
सामाजिक सञ्जालबाट आईफोन, गरगहना, घडीसहितको लगेज कुरियर गरेको भन्दै ठगी गर्ने एक युवकलाई काठमाडौं अपराध उपत्यका अनुसन्धान कार्…