समाचार
फोटोबाटै लोकेसन पत्ता लगाउने एआई प्रविधि, गोपनीयतामा नयाँ चुनौती
सामान्यतया फोटो खिच्दा लोकेसन वा जीपीएस सेटिङ बन्द गरेपछि आफू सुरक्षित भएको धेरैको धारणा हुन्छ। तर ‘जियोस्पाई एआई’ नामक नयाँ उपकरणले यो सोचलाई चुनौती दिएको छ।
भिजुअल जियोलोकेसन प्रविधिमा आधारित यस प्रणालीले फोटोमा देखिएका ल्यान्डमार्क, वास्तुकला शैली, रुख–बिरुवा, सडक संरचना, यहाँसम्म कि बिजुलीका खम्बाको डिजाइनसम्म विश्लेषण गरेर केही क्षणमै तस्बिर विश्वको कुन भागमा खिचिएको हो भन्ने अनुमान गर्न सक्छ।
जियोस्पाई एआईले उन्नत भिजुअल पहिचान (Visual Recognition) र मेशिन लर्निङ मोडेल प्रयोग गर्छ। लाखौँ सार्वजनिक तस्बिरबाट प्रशिक्षित यस प्रणालीले फोटोको पृष्ठभूमिमा देखिने ढाँचा र संकेतलाई आफ्नो विशाल डाटाबेससँग तुलना गर्छ। वास्तुकला, वातावरणीय बनावट र क्षेत्रीय संकेतका आधारमा स्थान अनुमान गरिन्छ। विशेष कुरा के भने, यसलाई मेटाडाटा वा जीपीएस जानकारीको आवश्यकता पर्दैन।
यो प्रविधि एकाएक आएको होइन। सुरुआतमा अनुसन्धान र कानुन कार्यान्वयन निकायको सहयोगका लागि विकास गरिएको थियो। कम्पनीका अनुसार विभिन्न अनुसन्धान एजेन्सी र प्रहरी निकायले यसको प्रयोग गर्दै आएका छन् र यसको सहयोगमा १० हजारभन्दा बढी जटिल मुद्दा समाधान भइसकेका छन्। विशेषगरी त्यस्ता घटनामा, जहाँ प्रमाणका रूपमा केवल तस्बिर मात्र उपलब्ध थियो र स्थानबारे स्पष्ट सुराग थिएन।
फाइदासँगै बढ्दो जोखिम
यद्यपि प्रविधिको उपयोगितासँगै गम्भीर गोपनीयता जोखिम पनि जोडिएको छ। यदि यस्तो उपकरण सर्वसाधारणको पहुँचमा आयो भने दुरुपयोगको सम्भावना बढ्न सक्ने विज्ञहरूको चेतावनी छ।
- सामाजिक सञ्जालबाट फोटो लिएर कसैको स्थान पत्ता लगाउन सकिने
- पछ्याउने (stalking) वा उत्पीडनका घटनामा प्रयोग हुन सक्ने
- चर्चित व्यक्ति मात्र होइन, सामान्य प्रयोगकर्ताको पनि गोपनीयता जोखिममा पर्ने
- घर वा नियमित बसोबासको स्थान पहिचान हुन सक्ने
विशेषज्ञहरूका अनुसार, यो दृश्य माध्यमबाट हुने गोपनीयता उल्लंघनको नयाँ रूप बन्न सक्छ।
आफूलाई कसरी जोगाउने?
विज्ञहरूले सावधानी अपनाएर जोखिम कम गर्न सकिने बताएका छन्।
पृष्ठभूमिमा ध्यान दिनुहोस्: घर वा निजी स्थानमा फोटो खिच्दा झ्याल बाहिरको दृश्य वा पहिचान हुने वस्तु नदेखिने गरी खिच्नुहोस्।
पृष्ठभूमि धमिलो बनाउनुहोस्: फोटो सेयर गर्नु अघि पृष्ठभूमि हल्का ब्लर गर्दा चिनारी हुने संकेतहरू पहिचान गर्न गाह्रो हुन्छ।
ढिलाइ गरेर पोस्ट गर्नुहोस्: वास्तविक समयमा नभई, त्यहाँबाट निस्किएपछि मात्र फोटो अपलोड गर्नुहोस्।
डिजिटल युगमा प्रविधि जति शक्तिशाली बन्दैछ, त्यति नै सावधानी पनि आवश्यक हुँदै गएको विज्ञहरूको भनाइ छ।
समाचार
इनड्राइभद्वारा ‘काठमाडौँ क्लिन एयर डायलग’ आयोजना
इन्ड्राइभले काठमाडौँ उपत्यकामा बढ्दो वायु प्रदूषणको समस्या समाधानका लागि “काठमाडौँ क्लिन एयर डायलोग” आयोजना गरेको …
एआईको प्रभाव: आयरल्यान्डमा युवाहरूको एन्ट्री-लेवल रोजगारी २० प्रतिशतले कम
आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) का कारण एंट्री-लेवल रोजगारीमा उल्लेख्य असर देखिन थालेको छ। कम्पनीहरूले फरक–फरक दाबी गरे प…
अमेरिका–नेपाल स्टार्टअप विकेन्ड च्यालेन्ज सम्पन्न, गरूडएक्स बन्यो विजेता
तीन दिनसम्म सञ्चालन भएको अमेरिका–नेपाल स्टार्टअप विकेन्ड च्यालेन्ज सम्पन्न भएको छ। प्रारम्भिक चरणका उद्यमी, नवप्रवर्तक र स्टार्टअ…
नेपाल प्रहरीमा एआई सेल स्थापना, डिजिटल अपराध नियन्त्रण र विश्लेष्णमा सहयोगी हुने
नेपाल प्रहरीले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स एण्ड एडभान्स एनालाइटिक्स सेल (AI-AAC) स्थापना गरेको छ । प्रहरी प्रधान कार्यालय, नक्सालमा स्थ…
खुला भयो फ्युजमसिन्सको एआई फेलोशिपको आवेदन, यस्तो छ दिने तरिका
एआई कम्पनी फ्युजमसिन्स इंकले नेपालका लागि एआई फेलोशिप २०२६ को आवेदन खुला गरेको छ । ६ महिनासम्म सञ्चालन हुने यो व्यापक कार्यक्रम…
लिफ्टभित्र छिर्नासाथ किन हराउँछ मोबाइल सिग्नल? जान्नुहोस् वैज्ञानिक कारण र समाधान
आजको समयमा हाम्रा स्मार्टफोन र टेलिकम नेटवर्क अत्यन्त आधुनिक भएका छन्। हामी हाई-स्पीड इन्टरनेट र राम्रो कनेक्टिभिटीको आनन्द लिइरहेक…
दमकलाई पूर्वी नेपालको ‘आईटी हब’का रूपमा विकास गर्ने बालेनको बाचा
झापा–५ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्यका उम्मेदवार वालेन्द्र शाहले आफ्नो चुनावी ‘वाचा पत्र’ सार्वजनिक गर्दै दमकलाई पूर्…
मधेश प्रदेशमा आज ‘भर्चुअल डिजिटल लिडरसीप डायलग’ हुँदै, यसरी हुनुहोस् सहभागी
आइसिटी फाउन्डेसन नेपाल र लिभिङ विथ आइसिटीको संयुक्त पहलमा मधेश प्रदेशमा ‘भर्चुअल डिजिटल लिडरसीप डायलग’ आयोजना ह…
सामसङले आगामी फ्ल्यागशिप स्मार्टफोनहरूमा परप्लेक्सिटी एआई समावेश हुने
सामसङले आफ्ना आगामी फ्ल्यागशिप स्मार्टफोनहरूमा परप्लेक्सिटी एआईलाई समावेश गर्ने घोषणा गरेको छ। ग्यालेक्सी एआई प्रणालीभित्र बहु&ndas…
हल्ट प्राइज पुलचोक क्याम्पसको फाइनल सम्पन्न, टिम सेकेण्डआई बन्यो विजेता
हल्ट प्राइज पुलचोक क्याम्पसको फाइनल सम्पन्न भएको छ। होटल ए वान पार्टी प्यालेसमा भएको कार्यक्रममा नौ उत्कृष्ट टोलीबीच कडा प्रतिस्पर्धा …
एआई हार्डवेयर बजारमा आउँदै ओपन एआई, स्मार्ट स्पिकरदेखि स्मार्ट चस्मासम्म विकास गर्दै
ओपन एआईले एआईमा आधारित स्मार्ट डिभाइसहरूको श्रृंखला विकास गरिरहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ। द इन्फर्मेशनको रिपोर्टअनुसार कम्पनीले स्मार्ट चस्मा, स्मार्ट स्पिकर र…
ट्यालेन्ट कनेक्ट्सको ‘एचआर सफ्टवेयर’ सार्वजनिक, मल्टी कन्ट्री र मल्टी करेन्सी सुविधा
एचआर टेक कम्पनी ट्यालेन्ट कनेक्ट्सले आफ्नो नयाँ ‘एचआर सफ्टवेयर’ सार्वजनिक गरेको छ। एप्लिकेन्ट ट्रयाकिङ सिस्टम (एटीएस) क…
चिनियाँ एआई एप सीडान्सले हलिउडमा हलचल, सिनेमास्तरको भिडियो जेनेरेट गर्दै
चिनियाँ कम्पनी बाइटडान्सले विकास गरेको नयाँ कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मोडेल ‘Seedance 2.0’ ले हलिउडमा हलचल मच्चाए…
फोर्थिङ फ्राइडे ईभीमा ‘एक्सचेन्ज एण्ड अपग्रेड’ अफर, ७ लाखसम्म बचतको अवसर
लक्ष्मी ई-मोबिलिटी प्रालि ले प्रिमियम इलेक्ट्रिक एसयूभी फोर्थिङ फ्राइडे का लागि ‘एक्सचेन्ज एण्ड अपग्रेड टु फ्राइडे’ अफर …
आज एनसेल एआईटीएम कार्निभल हुँदै
ललितपुर, सातदोबाटोस्थित एआईएटीएम कलेजमा शनिबार (फागुन ९ गते) एनसेल एआईटीएम कार्निभल आयोजना हुँदैछ । युवा लक्षित यो विशेष क…