स्टोरी
वुमन आइकन - आइसिटी अवार्ड २०२० विजेता : प्रा. तिमिला यामी थापा
वुमन आइकन आइसिटी अवार्ड सूचना प्रविधि क्षेत्रमा क्रियाशील नेपाली महिलाहरूको लागि लक्षित छ । यस वर्ष थप गरिएको यस विधामा यस वर्ष २३ वटा नोमिनेशन प्राप्त भएको थियो । विभिन्न चरणको छनौटबाट सर्वोत्कृष्ट हुन सफल तथा सम्मनित व्यत्ति हुनुहुन्छ,
प्रोफेसर तिमिला यामी थापा
।
प्रोफेसर तिमिला यामी थापा प्रविधिको क्षेत्रमा अग्रज र ख्यातीप्राप्त व्यत्तिको रुपमा चिनिनुहुन्छ । उहाँको जन्म सन् १९५१ मा काठमांडौमा भएको थियो । नेपालमा आइएस्सी सम्मको अध्ययन पश्चात उच्च शिक्षाको लागि उहाँ विदेशमा रहनुभयो । थापाले आईआईटी कानपुरबाट इलेक्ट्रोनिक ईन्जिजियरिङ् अध्ययन गर्नुभएको छ ।
सूचना प्रविधिमा डी मन्टफोर्ट विश्वविद्यालयबाट मास्टर्स अध्ययन गर्नुभएको थापाले होल्याण्ड गएर एक वर्षको प्रणाली र सञ्चार पूर्वाधारको प्रशिक्षण पनि लिनुभएको थियो ।
थापाले स्वदेशमा प्रविधिको विस्तारको लागी थुप्रै क्षेत्रबाट कार्य गरिहनुभएको छ । उहाँको अथक प्रयासले गर्दा नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक 'कम्प्यूटर ईन्जिनियरिङ्' प्रोग्रामलाई पाठयक्रममा समावेश गरिएको थियो । यही नै प्रविधिको विकासका लागी जग बन्न पुगेको हो । यसैगरी १९९० को दशकमा नै नेपालमा सफ्टवेयर कम्पनी सञ्चालन गरेर धेरै सरकारी, गैरसरकारी तथा कर्पोरेट अर्गनाइजेसनको काम गर्नुभएको छ ।
उहाँको अथक प्रयासले गर्दा नेपालको इतिहासमा पहिलो चोटि कम्प्यूटर ईन्जिनियरिङ् प्रोग्रामलाई पाठयक्रममा समावेश गरिएको थियो । यही नै प्रविधिको विकासका लागी जग बन्न पुगेको हो ।
एक राष्ट्रिय स्तरको नीति नियोजकको रुपमा, उहाँले प्रधानमन्त्रीको कार्यालय अन्तर्गत आइसिटी सल्लाहकार बोर्डको सदस्यको रुपमा एक वर्ष काम गर्नुभयो् । उहाँले शैक्षिक नीति योजनाकारको हैसियतमा विश्व विद्यालय अनुदान आयोग अन्र्तगत एकेडेमिक काउन्सिल र अनुसन्धान परिषदको सदस्यको रुपमा पनि काम गर्नुभएको अनुभव छ । प्रविधि क्षेत्रसँग सम्बन्धित व्यक्ति भएकाले तीन वर्ष ईन्जिनियरिङ्ग काउन्सिलको गभर्निङ सदस्यको रुपमा पनि काम गर्नुभयो् । थापाले नेपाल दुरसञ्चार प्राधिकरणको ग्रामीण दूरसञ्चार कोष बोर्डमा रहेर पनि तीन वर्ष सेवा गर्नुभएको छ ।
सहायक डीनको रुपमा समेत रहेर इन्जिनियरिङ शिक्षालाई व्यवस्थित गर्ने प्रयास उहाँको निरन्तर रह्यो । पोखरा विश्वविद्यालयमा बीई सफ्टव्येर इन्जिनियरिङ् , बीसीए, इन्फोर्मेशन टेक्नोलोजीका लागी चार वर्षिय पाठ्यक्रम पनि डिजाइन गर्नमा उहाको योगदान रहेको छ ।
एक शिक्षिकाको रूपमा, उहाँले ईन्जिनियरिङ् संकायमा ,सन् १९७९ देखि इन्सिटिट्युट अफ इन्जिनियरिङ्मा सन् २०१५ सम्म काम गर्नुभएको थियो । उहाँ एलेक्ट्रोनिक्स र कम्प्यूटर इन्जिनियरिङ्कको पहिलो प्रोफेसर पनि हुनुहुन्छ् । त्यो संगै उहाले सहायक डीनको रूपमा चार वर्ष आइओइ र दस सम्बद्ध ईन्जिनियरिंग कलेजहरूलाई प्रबन्ध गर्नुभएको थियो । थापाले मन्त्रालयमा पनि पहिलो आइटी विभागको निर्माणमा योगदान पु¥याउनुभएको थियो ।
उहाँँको नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणमा दिएको योगदानका कारणले आइसीटी पूर्वाधारको विकास भएको थियो । त्यसैगरी थुप्रै आइसीटीसँग सम्बन्धित प्रोजेक्टहरुको पनि सुरुवात भएको थियो । ६० जना कम्प्यूटर इन्जिनियरहरुलाई रोजगाार दिनुभएको थापाले आफ्नै कम्पनी खोल्नका लागी प्रेरित गर्नुहुन्छ ।
दर्जनौ राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय संस्थाहरुमा पनि आवद्ध भएर सूचना प्रविधिको क्षेत्रलाई फराकिलो बनाउन काम गरिरहनुभएका अग्रज व्यक्ति हुनुहुन्छ, तिमिला यमि थापा ।
थापाले सन् १९९१ मा आफ्नै सफ्टव्येर कम्पनी डिजाइनको नेपालको पनि स्थापना गर्नुभएको थियो । त्यति बेला आईटी क्षेत्रमा योग्यता भएको व्यक्तिहरु र स्रोतसाधनको अभावले कम्पनी चलाउन उहाँलाई धौधौ परेको थियो । नेपाल टेलिकम, नेपाल विद्युत प्राधिकरण, नेपाल खानेपानी कर्पाेरेसन, केयूकेएल, ज्योति ग्रुप जस्ता संस्थाहरुमा सफ्टव्येरहरु विकास गरेर प्रयोगमा ल्याउनुभयो ।
उहाँ एक समाज सुधारक पनि हुनुहुन्छ, जसले गर्दा उनी निरन्तर महिला सशक्तिकरण, बालबालिकाको शिक्षाको गुणस्तरीयताका लागी थुप्रै किसिमको कार्यक्रमहरु गरिरह्नुहुन्छ । प्राध्यापकको रुपमा रिटायर्ड जीवन बिताइरहेको भएपनि उहाँले आफ्नो लेख, रचना, रिसर्चका कामहरु छोड्नुभएको छैन । दर्जनौ राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय संस्थाहरुमा पनि आवद्ध भएर सूचना प्रविधिको क्षेत्रलाई फराकिलो बनाउन काम गरिरहनुभएका अग्रज व्यक्ति हुनुहुन्छ,
तिमिला यमि थापा
।
स्टोरी
आइसिटी अवार्ड २०२०: यस्ता छन् विद्यार्थीले बनाएका उत्कृष्ट ५ प्रोजेक्ट
आइसिटी अवार्ड २०२० अन्तरगत राइजिङ स्टुडेन्ट आइसिटी अवार्डमा विभिन्न चरणको छनौट पश्चा…
आइसिटी अवार्ड २०२०: यस्ता छन् उत्कृष्ट ५ इन्नोभेसन
आइसिटी अवार्ड २०२० अन्तरगत ए…
आइसिटी अवार्ड २०२०: यस्ता छन् उत्कृष्ट ५ प्रोडक्ट
आइसिटी अवार्ड २०२० अन्तरगत प्रोडक्ट आइसिटी अवार्डमा विभिन्न चरणको छनौट पश्चात उत्कृष्ट…
आइसिटी अवार्ड २०२० : यस्ता छन् उत्कृष्ट ५ स्टार्टअप कम्पनी
आइसिटी अवार्ड २०२० अन्तरगत स्टार्टअप आइसिटी अवार्डमा विभिन्न चरणको छनौट पश्चात उत्कृष्…
रहेनन् नेपालको विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रमा उल्लेख्य योगदान पुर्याउने श्रेष्ठ
यही मंसिर १० गते नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नास्ट) का पूर्व उपकुलप…
सस्तोडिलको फ्लिपकार्टसँग साझेदारी, के के सुबिधा पाउछन नेपाली उपभोक्ताले ?
नेपालको अग्रणी ई–कमर्स कम्पनी सस्तोडिल र भारतको लोकप्रिय ई -कमर्स कम्पनी फ्लिपकार्टले आफ्नो लाखौं विक्रेताहरूको लागि सीमापार व्यापार सुरु गर्न रणनीतिक समझाद…
बालवालिकालाई साइबर अपराध तथा इन्टरनेटको दुरुपयोगबाट कसरी बचाउने ?
दुर्गम क्षेत्रका बासिन्दाहरुलाई आधुनिक प्रविधिसंग जोड्दै \'नर्मदा इन्फोसिस\'
एक विशाल प्राविधिक प्रगतिसंगै, हामी ग्रामीण र सहरी क्षेत्रहरु बीचमा भैरहेको डिजिटल डिभाइडको स्थिति हेर्न सक्दछौं। सह…
इन्टरनेट हाम्रो आवश्यकता र जीवनशैली
कल्पना गर्नुस् त, केही दिन इन्टरनेट नभए हामी कति छटपटिन्छौं । मोबाइल र इन्टरनेटविना सामान्य मानिसहरू पनि आफ्नो दैनिकीको कल्पना गर्न छोडिसके । प्रोफेसनल जीव…
डिजिटल रुपान्तरणको प्रयासमा आयल निगम, सुशासन र पारदर्शिताको लागि एकिकृत कम्प्युटर प्रणाली
पछिल्लो समय सरकारी कामकाजहरु कम्प्युटरकृत प्रणालीमा रुपान्तरणको प्रयास भइरहेको छ । यसै क्रममा नेपालको पुरानो सस्था नेपाल आइल निगमले व्यवस्थापन, ढुवानी र व…
सफ्टवेयर क्रान्तिमा जोडिएको मोफसलका दुइ युवाको सपना
सामान्य युवा जो प्रविधि, सफ्टवेयर र यसको प्रयोगमा चासो राख्दथे । पढाइका लागि ठूला युनिभर्सिटी र कलेज पनि धाएनन्, स्थानीयस्तरमा उपलब्ध भएको आइटी ट्रेनिङ कोर्…
प्रेमध्वजको टेक्नो लाइफस्टाइल
उमेरले ८० वर्ष नाघिसक्यो । तर पनि वरिष्ठ गायक प्रेमध्वज प्रधानको गलाले साथ छाडेको छैन । वागबजारमा उनको घरमा भेट्न जा“दा ह“सिलो मुहार र युवाझै…
फिनटेक क्षेत्रमा भरपर्दो “फाइनान्सीयल नोटिसेस्”
“फाइनान्सीयल नोटिसेस्” आम नेपाली नागरिकको दैनिक जीवनमा वित्तीय चेतना प्रभाव गर्दै आधुनीक प्रविधिको प्रयोगले वित्तीयरुपमा साक्षर बनाउने नेपाल कै पोहिलो र …
सूचना प्रविधि क्षेत्रका ५ अब्बल नेपाली महिला
इन्जिनियरिङ विषयकी प्रोफेसर तिमिला …