आईसीटी समाचार
काठमाडौं । लोकप्रिय मेसेजिङ एप ह्वाट्सएप दैनिक सञ्चारको महत्त्वपूर्ण माध्यम बनेको छ । साथीभाइ, परिवार तथा सहकर्मीसँग कुराकानी गर्न प्रयोग गरिने यस एपमा कहिले काहीँ आफूलाई कसैले ब्लक गरेको हो कि भन्ने जिज्ञासा पनि उत्पन्न हुन सक्छ । ह्वाट्सएपले कसैले ब्लक गरेको छ भनेर प्रत्यक्ष जानकारी दिने सुविधा उपलब्ध नगराए पनि केही सङ्केतका आधारमा यसको अनुमान लगाउन सकिन्छ ।
१. ‘लास्ट सिन’ र ‘अनलाइन’ स्टाटस नदेखिनु
यदि कुनै व्यक्तिको ह्वाट्सएपमा देखिने ‘लास्ट सिन’ अर्थात् अन्तिम पटक सक्रिय भएको समय वा ‘अनलाइन’ स्टाटस देखिन छाडेको छ भने ब्लक गरिएको हुन सक्ने अनुमान गर्न सकिन्छ । तर प्रयोगकर्ताले आफ्नो प्राइभेसी सेटिङमार्फत यी विवरण लुकाउन पनि सक्छन् । त्यसैले स्टाटस नदेखिँदैमा ब्लक गरिएको निष्कर्षमा पुग्नु उचित हुँदैन ।
२. प्रोफाइल फोटोमा भएका परिवर्तन नदेखिनु
कुनै व्यक्तिले आफ्नो ह्वाट्सएप प्रोफाइल फोटो परिवर्तन गर्दा पनि नयाँ फोटो नदेखिएको अवस्थामा ब्लक गरिएको हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ । यद्यपि, सम्बन्धित व्यक्तिले प्रोफाइल फोटो कसले हेर्न पाउने भन्ने सेटिङ सीमित गरेको वा फोटो हटाएको पनि हुन सक्छ । त्यसैले यो सङ्केतलाई पनि एक्लै आधार मान्न मिल्दैन ।
३. सन्देशमा लामो समयसम्म एउटा मात्र टिक देखिनु
ह्वाट्सएपमा सन्देश पठाएपछि एउटा ग्रे टिक देखिनुको अर्थ सन्देश पठाइएको छ तर प्राप्तकर्ताको उपकरणमा डेलिभर भएको पुष्टि भएको छैन भन्ने हो । यदि लामो समयसम्म एउटा मात्र टिक देखिइरहन्छ भने ब्लक गरिएको हुन सक्ने अनुमान गर्न सकिन्छ । तर प्राप्तकर्ताको फोन बन्द भएको, इन्टरनेट नचलेको वा अन्य प्राविधिक समस्या भएको अवस्थामा पनि यस्तो हुन सक्छ ।
४. ह्वाट्सएपमा कल सम्पर्क नहुनु
कुनै व्यक्तिलाई ह्वाट्सएपमार्फत कल गर्दा सम्पर्क हुन नसक्नु पनि ब्लक गरिएको हुन सक्ने अर्को सङ्केत हो । तर कमजोर इन्टरनेट, नेटवर्क समस्या वा फोनमा ह्वाट्सएप सक्रिय नरहेको अवस्थामा पनि कल नलाग्न सक्छ । त्यसैले कल सम्पर्क नहुनुलाई मात्र ब्लक गरिएको प्रमाण मान्न सकिँदैन ।
ब्लक गरिएको हो भन्ने निश्चित कसरी गर्ने ?
ह्वाट्सएपले प्रयोगकर्ताको गोपनीयता कायम राख्न कसैले आफूलाई ब्लक गरेको छ वा छैन भन्ने कुरा प्रत्यक्ष रूपमा जानकारी दिँदैन । माथि उल्लेख गरिएका सङ्केत एकैपटक देखिएमा ब्लक गरिएको हुन सक्ने सम्भावना बढ्न सक्छ, तर त्यसलाई शतप्रतिशत पुष्टि गर्ने आधार मान्न मिल्दैन ।
त्यसैले कुनै व्यक्तिको ‘लास्ट सिन’, प्रोफाइल फोटो, सन्देशको टिक वा कलमा समस्या देखिँदैमा हतारमा निष्कर्ष निकाल्नु हुँदैन । यस्ता समस्या प्राइभेसी सेटिङ, इन्टरनेट जडान वा अन्य प्राविधिक कारणले पनि उत्पन्न हुन सक्छन् ।
