काठमाडौं । हामीलाई चाहे स्मार्टफोन चार्ज गर्न होस्, पेन ड्राइभ जोड्न होस्, माउस जडान गर्न होस् वा ल्यापटपलाई मनिटरसँग कनेक्ट गर्नहोस्, हरेक ठाउँमा यूएसबी पोर्टको आवश्यकता पर्छ । तर के तपाईंले कहिल्यै ध्यान दिनुभएको छ कि पुराना ल्यापटप वा कम्प्युटरमा यूएसबी पोर्टहरू फरक-फरक रङका हुन्छन्, जबकि आजकलका नयाँ यूएसबी-सी पोर्ट हरू प्रायः एउटै जस्ता देखिन्छन् ? आउनुहोस्, बुझौँ कि यी रङहरूको अर्थ के हो र यूएसबी-सी आएपछि यो कलर-कोडिङ किन समाप्त भयो ।

यूएसबी-ए पोर्टका रङको अर्थ के हुन्छ ?

सुरुवाती समयमा बाहिरबाट हेर्दा सबै यूएसबी पोर्ट उस्तै देखिन्थे । प्रयोगकर्तालाई कुन पोर्टले छिटो डाटा ट्रान्सफर गर्छ र कुनले ढिलो गर्छ भन्ने थाहा नै हुँदैनथ्यो । यो अलमल हटाउनका लागि कम्पनीहरूले पोर्टको भित्री भागमा फरक-फरक रङ प्रयोग गर्न थाले:

सेतो: यो सबैभन्दा पुरानो यूएसबी १.x को चिन्ह हो । यसको गति निकै कम (१.५ एमबीपीएसदेखि १२ एमबीपीएस) हुन्थ्यो । आजको समयमा यो प्रायः समाप्त भइसकेको छ ।

कालो: यो यूएसबी २.० पोर्ट हो, जसले ४८० एमबीपीएससम्मको गति दिन्छ । आज पनि यो किबोर्ड, माउस, प्रिन्टर र सामान्य चार्जिङका लागि टिभी वा बजेट ल्यापटपमा धेरै प्रयोग हुन्छ ।

निलो: यो यूएसबी ३.० को संकेत हो । यसले यूएसबीको दुनियाँमा क्रान्ति नै ल्यायो, किनकि यसको गति ५ जीबीपीएससम्म पुग्यो ।

हरियो-निलो: यो रङ सामान्यतया यूएसबी ३.१ वा ३.२ जेने २ (१० जीबीपीएस गति) लाई जनाउँछ । यद्यपि, फरक-फरक कम्पनीहरूले यसको अर्थ अलि फरक बनाउन सक्छन् ।

रातो: यो हाई-परफर्मेन्स पोर्ट हो (१० देखि २० जीबीपीएस गति) । यसलाई प्रायः अल्वेज-अन पोर्ट पनि भनिन्छ । अर्थात्, तपाईंको ल्यापटप बन्द भए पनि यही पोर्टबाट फोन चार्ज गर्न सकिन्छ ।

पहेंलो र सुन्तला: यी पोर्ट पनि रातो पोर्टजस्तै पावर-सेयरिङका लागि प्रयोग हुन्छन् । ल्यापटप स्लीप मोडमा हुँदा पनि यिनबाट चार्जिङ जारी रहन्छ ।

यूएसबी-सीमा फरक-फरक रङ किन हुँदैन ?

अब सबैभन्दा ठूलो प्रश्नमा आउँछौँ । जब रङले यति सजिलै चिनाउन सकिन्थ्यो भने नयाँ यूएसबी-सी पोर्टमा रङ किन हुँदैन ? यसको सीधा उत्तर हो, यूएसबी-सी केवल डाटा ट्रान्सफर वा चार्जिङ केबल मात्र होइन, यो एक अल-राउन्डर हो । एउटा मात्र यूएसबी-सी पोर्ट ले धेरै काम गर्न सक्छ, जस्तै:

• फोन र ल्यापटपको सुपरफास्ट चार्जिङ
• हाई-स्पीड डाटा ट्रान्सफर
• टिभी वा मनिटरका लागि ४ के र ८ के भिडियो आउटपुट
• अडियो आउटपुट
• थन्डरबोल्ट र डिस्प्ले पोर्टको सपोर्ट

समस्या के हो भने, हरेक यूएसबी-सी पोर्ट ले यी सबै काम गर्दैन। दुईवटा यूएसबी-सी पोर्ट बाहिरबाट बिल्कुलै उस्तै देखिन सक्छन्, तर सम्भव छ एकले मात्र ४८० एमबीपीएसको गतिले डाटा पठाओस् भने अर्कोले ४० जीबीपीएसको गति, २४० वाटको चार्जिङ र ८के भिडियो सपोर्ट गरोस्। यति धेरै फरक क्षमता केवल एउटै रङले देखाउन सम्भव हुँदैन।

यूएसबी-सी को सबैभन्दा ठूलो विशेषता

यूएसबी-सीमा अल्टरनेट मोड भन्ने विशेष प्रविधि हुन्छ । यसको अर्थ हो, एउटै पोर्टले आफ्नो भूमिका बदल्न सक्छ । यो कहिले एचडीएमआई जस्तो हुन सक्छ, कहिले डिस्प्ले पोर्ट, त कहिले अडियो ज्याक । त्यसैले यहाँ पुरानो रङ-आधारित तरिका काम लाग्दैन ।

अनि यूएसबी-सी पोर्टको क्षमता कसरी चिन्ने ?

किनभने यूएसबी-सीमा रङ हुँदैन, त्यसैले कम्पनीहरूले यसको क्षमता देखाउन लोगो र चिन्हहरूको सहारा लिएका छन्:

एसएस (सुपरस्पीड): पोर्टको छेउमा एसएस लेखिएको छ भने, त्यसले हाई-स्पीड डाटा ट्रान्सफर सपोर्ट गर्छ ।

बिजुलीको चिन्ह (थन्डरबोल्ट): यसको अर्थ यो पोर्ट हाई-स्पीड थन्डरबोल्ट प्रविधिले सुसज्जित छ ।

ब्याट्री वा प्लगको चिन्ह: यो हाई-पावर चार्जिङको संकेत हो ।

डिको चिन्ह (डिस्प्ले पोर्ट): यसले यो पोर्टबाट मनिटर वा स्क्रिन कनेक्ट गर्न सकिन्छ भन्ने जनाउँछ ।

ध्यान दिनुहोस्: एप्पल जस्ता केही कम्पनीहरूले आफ्ना ल्यापटपमा कुनै लोगो नै राख्दैनन् । यस्तो अवस्थामा पोर्टको वास्तविक क्षमता बुझ्न ल्यापटपको म्यानुअल वा कम्पनीको वेबसाइट नै हेर्नुपर्ने हुन्छ ।