काठमाडौं । आजको डिजिटल युगमा स्मार्टफोन सबैको हात हातमा हुने आवश्यक ग्याजेट बनिसकेको छ । यस्तो अवस्थामा नयाँ स्मार्टफोन किन्नु निकै सामान्य कुरा भइसकेको भन्नु गलत हुँदैन । मानिसहरू प्रायः नयाँ फोन लिएलगत्तै पुरानो फोन कुनै पसल, अनलाइन प्लेटफर्म वा अरू कसैलाई बेचिदिन्छन् । तर मानिसले हतारमा पुरानो फोन बेच्नुअघि यस्ता केही ठूला गल्ती गर्छन्, जसले भविष्यमा गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ ।

तपाईंको पुरानो फोनमा बैंक खाताको जानकारी, निजी तस्बिरहरू, पासवर्ड र व्यक्तिगत च्याटहरू हुन सक्छन् । यदि यो डेटा गलत हातमा पुग्यो भने, तपाईं साइबर फ्रड वा ब्ल्याकमेलिङको शिकार हुन सक्नुहुन्छ । त्यसैले पुरानो फोनलाई बिदा गर्नुअघि केही काम गर्नु अत्यन्तै आवश्यक हुन्छ ।

१. आफ्नो सबै डेटाको सुरक्षित ब्याकअप अनिवार्य रूपमा तयार गर्नुहोस्

फोन बेच्नुअघि आफ्ना सबै आवश्यक फाइल, भिडियो, फोटो र कन्ट्याक्टहरूको ब्याकअप लिइसक्नुहोस् । एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताले आफ्नो सेटिङ्समा गएर ‘गूगल ड्राइभ’ मा र आईफोन प्रयोगकर्ताले ‘आईक्लाउड’मा पूरा ब्याकअप सिङ्क गर्न सक्छन् ।

त्यसैगरी, आफ्ना वाट्सएप सेटिङ्समा गएर ‘च्याट ब्याकअप’मा क्लिक गर्नुहोस् र ‘ब्याकअप नाउ’ थिच्नुहोस्, ताकि नयाँ फोनमा पुराना च्याटहरू पुनः प्राप्त गर्न सकियोस् ।

२. सबै अनलाइन अकाउन्ट र गूगल आईडी ‘साइन आउट’ गर्नुहोस्

फोन रिसेट गर्नु पर्याप्त हुँदैन । सबैभन्दा पहिले आफ्ना सबै सामाजिक सञ्जालका अकाउन्टहरू, जस्तै फेसबुक र इन्स्टाग्राम तथा बैंकिङ एप्सबाट लगआउट गर्नुहोस् ।

यदि तपाईंले फोनमा कुनै सेक्युरिटी की वा अथेण्टिकेटर एप राख्नुभएको छ भने, त्यसलाई नयाँ फोनमा ट्रान्सफर गरेपछि मात्र पुरानो फोनबाट हटाउनुहोस् । त्यसपछि फोनको सेटिङ्समा गएर ‘अकाउन्ट्स’मा जानुहोस् र आफ्नो जीमेल आईडी वा एप्पल आईडी हटाउनुहोस् ।

३. सिम कार्ड र मेमोरी कार्ड निकाल्न नबिर्सिनुहोस्

फोनलाई बाकसमा प्याक गर्नु अघि सिम इजेक्टर पिनको मद्दतले सिम ट्रे बाहिर निकाल्नुहोस् र खाली गर्नुहोस् । सिम ट्रे खाली गरेपछि एक पटक फोनको सेटिङ्समा गएर ‘स्टोरेज’ सेक्शन पनि हेर्नुहोस्, कुनै बाह्य कार्ड त जडान भएको छैन भनेर ।

ध्यान दिनुहोस्, धेरैजसो मानिसले फोनभित्र लागेको पुरानो मेमोरी कार्ड निकाल्न बिर्सिन्छन्, जसमा तपाईंका अत्यन्त निजी फाइलहरू हुन सक्छन् ।

४. फोनलाई ‘फ्याक्ट्री डेटा रिसेट’ गर्नु सबैभन्दा आवश्यक छ

माथिका तीनवटै काम पूरा भएपछि फोनको सेटिङ्समा गएर ‘फ्याक्ट्री डेटा रिसेट’ विकल्प छान्नुहोस् । सुरक्षालाई अझ मजबुत बनाउन, रिसेट गर्नुअघि आफ्नो फोनको डेटा ‘इन्क्रिप्ट’ गरिदिनुहोस्, ताकि कुनै पनि सफ्टवेयरले तपाईंको डिलिट गरिएको डेटा फेरि ‘रिकभर’ गर्न नसकोस् ।

यो प्रक्रिया तपाईंको फोनभित्र रहेका सबै डेटा, सेभ गरिएका पासवर्ड र डाउनलोड गरिएका एप्सलाई पूर्ण रूपमा डिलिट गरिदिन्छ ।