काठमाडौं । कहिले काहीँ एउटा सानो घटनाले जीवनको मात्र होइन, एउटा उद्योगको दिशा पनि बदलिदिन्छ । भारतको एक इन्जिनियरिङ कलेजमा सार्वजनिक प्रयोगका लागि राखिएको कम्प्युटरबाट साथीको इमेल ह्याक भएको घटना पनि यस्तै एउटा मोड थियो । धेरैका लागि त्यो सामान्य साइबर घटना हुन सक्थ्यो, तर तीन युवा विद्यार्थीका लागि त्यही घटना भविष्यको व्यवसायिक यात्राको सुरुआत बन्यो ।

सन् २०१३ मा इन्जिनियरिङ अध्ययन गरिरहेका दीपकजंग थापा, पवन कुमार र परतोष कुमारले साइबर सुरक्षालाई व्यवसाय बनाउने निर्णय गरे । वर्षौंको मेहनतपछि उनीहरूले स्थापना गरेको कम्पनी क्राटिकल टेक अहिले भारतको बम्बई स्टक एक्सचेञ्ज (बीएसई) सम्म आइपुगेको छ ।

हालै कम्पनीले सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) ल्याउँदा लगानीकर्ताको उत्साह अपेक्षाभन्दा निकै माथि देखियो । तीन दिनका लागि खुला गरिएको आईपीओमा उपलब्ध सेयरभन्दा २०५.८ गुणा बढी आवेदन परेको छ । यसले साइबर सुरक्षामा आधारित भारतीय प्रविधि कम्पनीहरूप्रति लगानीकर्ताको बढ्दो विश्वासलाई पनि संकेत गरेको छ ।

यस सफलतापछाडि नेपालसँग जोडिएको एउटा रोचक सम्बन्ध पनि छ । कम्पनीका सहसंस्थापक तथा प्रमुख सञ्चालन अधिकृत (सीओओ) दीपकजंग थापा नेपालको खोटाङका हुन् । खोटाङको ग्रामीण परिवेशबाट भारतको प्रतिष्ठित प्रविधि संस्थान हुँदै आज विश्व बजारमा सूचीकरण भएको कम्पनीको नेतृत्व तहसम्म पुग्नु उनको व्यक्तिगत यात्राको अर्को महत्वपूर्ण अध्याय बनेको छ ।

आईपीओपछि थापाले आफ्नो अनुभव साझा गर्दै भनेका छन्, "खोटाङको पहाडदेखि बम्बई स्टक एक्सचेञ्जको ट्रेडिङ फ्लोरसम्म पुग्दा यो यात्रा सपना जस्तै लागिरहेको छ । लगानीकर्ताको यति ठूलो विश्वासले हामीलाई अझ जिम्मेवार बनाएको छ ।"

उनका अनुसार कम्पनीको लक्ष्य आईपीओमै सीमित छैन । नयाँ पूँजीको उपयोग गर्दै अमेरिकालगायत खाडी मुलुकमा सेवा विस्तार गर्ने योजना बनाइएको छ । साइबर सुरक्षाको बढ्दो विश्वव्यापी मागलाई लक्षित गर्दै कम्पनीले आफ्ना उत्पादन र सेवा थप सुदृढ बनाउने रणनीति लिएको छ ।

ह्याकिङबाट जन्मिएको कम्पनी
क्राटिकल टेकको कथा कुनै ठूलो लगानी वा व्यवसायिक योजनाबाट सुरु भएको थिएन । साथीको इमेल ह्याक भएपछि साइबर सुरक्षाको महत्वबारे उनीहरू गम्भीर बने । त्यही अनुभवले डिजिटल सुरक्षामा समाधान खोज्ने प्रेरणा दियो र अन्तत: कम्पनी स्थापना भयो ।

आज कम्पनीले साइबर सुरक्षा परामर्श, नियामकीय अनुपालन (कम्प्लायन्स), क्लाउडमा आधारित सुरक्षा सेवा तथा ‘सिक्युरिटी एज अ सर्भिस’ उपलब्ध गराउँदै आएको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्था, फिनटेक, दूरसञ्चार, ई-कमर्स, स्वास्थ्य र सूचना प्रविधिमा आधारित व्यवसायहरू यसको मुख्य ग्राहक बनेका छन् । भारतसँगै खाडी मुलुकहरूमा पनि कम्पनीले आफ्नो उपस्थिति विस्तार गरिसकेको छ ।

एन्जल लगानीबाट अर्बौंको मूल्यसम्म
सुरुआती चरणमा चार जना एन्जल लगानीकर्ताको सहयोगबाट अघि बढेको कम्पनीको मूल्य अहिले करिब ३ अर्ब २३ करोड नेपाली रुपैयाँ पुगेको अनुमान गरिएको छ । केही वर्षअघिसम्म सीमित स्रोतबाट सुरु भएको कम्पनी आज सार्वजनिक कम्पनीका रूपमा नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ ।

यद्यपि कम्पनीले नेपालमा अझै प्रत्यक्ष कार्यालय स्थापना गरेको छैन । नेपालमा सेवा उपलब्ध गराउन भने काठमाडौंस्थित प्रविधि कम्पनी ग्याप टेक्नोलोजीसँग सहकार्य गर्दै आएको छ ।

क्राटिकल टेकको यात्रा केवल एउटा स्टार्टअपको व्यवसायिक सफलताको कथा मात्र होइन । यो नेपालका युवाले अन्तर्राष्ट्रिय प्रविधि उद्योगमा आफ्नो क्षमता स्थापित गर्न सक्ने सम्भावनाको पनि उदाहरण हो । खोटाङबाट सुरु भएको एउटा सपना आज साइबर सुरक्षाको विश्वव्यापी बजारमा आफ्नो स्थान बनाउन अग्रसर देखिन्छ ।