अमेरिकाद्वारा ईरानमाथि गरिएको आक्रमणमा एआई कम्पनी एन्थ्रोपिकको क्लाउड एआई मोडेल प्रयोग गरिएको तथ्य सार्वजनिक भएको छ। राष्ट्रपतिले कम्पनीको प्रविधि प्रयोग पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने घोषणा गरेको केही घण्टापछि नै रक्षा विभागले आक्रमणको तयारीका लागि उक्त प्रविधि प्रयोग गरेको बताइएको छ।

वाल स्ट्रिट जर्नलको ताजा रिपोर्टअनुसार एन्थ्रोपिक र पेन्तागनबीच बढ्दो तनावका बाबजुद अमेरिकी कमाण्ड फोर्सले सो एआई प्रविधिलाई रणनीतिक योजनाको महत्वपूर्ण हिस्सा बनाएको थियो। स्रोतका अनुसार ईरानमाथि आक्रमणका क्रममा खुफिया सूचनाको विश्लेषण, सटीक लक्ष्य पहिचान तथा सम्भावित युद्ध परिदृश्यको मूल्याङ्कनका लागि क्लाउड एआईको सहयोग लिइएको थियो। यसअघि पनि अमेरिकी सेनाले उक्त प्रविधि अन्य उच्च-स्तरीय अभियानमा प्रयोग गरेको बताइएको छ।

गत साता राष्ट्रपतिले एन्थ्रोपिकका सेवाहरू सबै संघीय निकायमा तत्काल बन्द गर्न निर्देशन दिएका थिए। कम्पनीको गतिविधिलाई राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि जोखिम भन्दै रक्षा विभागलाई ‘आपूर्ति शृंखला जोखिम’ को रूपमा घोषणा गर्न निर्देशन दिइएको थियो। यस्ता वर्गीकरणहरू सामान्यतया रणनीतिक संवेदनशीलता देखाएर प्रयोग गरिने नीति हो।

विवादको मूलमा रक्षा सचिव र कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतबीचको मतभेद रहेको बताइएको छ। रक्षा पक्षले एआई उपकरणहरूमा लगाइएका नैतिक सीमाहरू हटाएर सैन्य प्रयोजनका लागि पूर्ण प्रयोगको अनुमति चाहेको थियो। तर कम्पनीले केही नैतिक सीमाहरू नाघ्न नसकिने स्पष्ट पार्दै ती माग अस्वीकार गरेको जनाएको छ।

एन्थ्रोपिकले अमेरिकी सरकारसँग बहुवर्षीय अनुबन्ध गरिसकेको छ। उन्नत एआई क्षमता उपलब्ध गराउन करोडौं डलर बराबरका सम्झौताहरू भएका छन्। विशेषज्ञहरूका अनुसार सैन्य संरचनाबाट यस्तो प्रविधि तत्काल हटाउँदा रणनीतिक जोखिम उत्पन्न हुन सक्ने भएकाले प्रशासनले हटाउनका लागि ६ महिनाको समयसीमा निर्धारण गरेको हो।

अब भने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले संघीय एजेन्सीहरूलाई एन्थ्रोपिकका सेवा तत्काल बन्द गर्न र छ महिनाभित्र प्रयोग बन्द गर्न निर्देशन दिएका छन् , यसले एजेन्सीहरूलाई वैकल्पिक प्रदायक खोज्न बाध्य बनाउँछ।