कीवर्डहरू -

समाचार

एआईले बढाउन सक्छ ऊर्जा र पानीको खपत, नीतिगत तयारी आवश्यक : सुरेन्द्र पाण्डे

काठमाडौं । नेकपा (एमाले) का उपाध्यक्ष तथा पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेले कृत्रिम बुद्धिमत्ता एआईको बढ्दो प्रयोगले भविष्यमा ऊर्जा तथा पानीको गम्भीर संकट निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको तीव्र विस्तारसँगै त्यसका वातावरणीय प्रभावबारे समयमै नीतिगत तयारी गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए ।

उनका अनुसार कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित ठूला तथ्याङ्क केन्द्र सञ्चालनका लागि अत्यधिक ऊर्जा र पानी आवश्यक पर्ने भएकाले आगामी दिनमा वातावरणीय चुनौती थप जटिल बन्न सक्छ ।

पाण्डेले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग बढ्दै जाँदा जलवायु परिवर्तन, वन विनाश तथा प्राकृतिक स्रोतसाधनमाथिको दबाबसमेत बढ्न सक्ने बताए । उनले अहिलेको विश्व कृत्रिम बुद्धिमत्ताको युगमा प्रवेश गरिसकेको उल्लेख गर्दै यसको सकारात्मक र नकारात्मक दुवै पक्षलाई सन्तुलित रूपमा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने धारणा राखे ।

उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ता नेपाली कृषि क्षेत्रको आधुनिकीकरण र किसानको उत्पादन वृद्धि गर्न उपयोगी साधन बन्न सक्ने बताए । किसानलाई आवश्यक तथ्याङ्क, सूचना र प्रविधिको पहुँच सुनिश्चित गर्दै वातावरणीय असरलाई न्यून गर्ने उपाय खोज्नु अहिलेको प्रमुख चुनौती रहेको उनको भनाइ थियो ।

पाण्डेले सरकार तथा सरोकारवाला निकायहरूले बदलिँदो परिस्थिति अनुसार उपयुक्त कानुन, नियम र नियामक संयन्त्र निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिए । साथै, नीति निर्माण प्रक्रियालाई प्रभावकारी बनाउन संस्थागत नीतिगत तथा अनुसन्धान क्षमतालाई सुदृढ बनाउनु पर्ने आवश्यकता पनि औंल्याए ।

कार्यक्रममा उनले समाजशास्त्री इमानुएल वालरस्टिनको सिद्धान्त प्रस्तुत गर्दै ज्ञान, तथ्याङ्क र आर्थिक स्रोतको असमान वितरणबारे चिन्ता व्यक्त गरे । उनका अनुसार विकासशील मुलुकहरूले कच्चा पदार्थ र तथ्याङ्क उत्पादन गरे पनि त्यसको मूल्य अभिवृद्धि विकसित मुलुकहरूमा हुने गरेको छ ।

उनले यस्तो अवस्था निरन्तर रहिरहेमा विकसित र विकासशील मुलुकबीचको दूरी अझ बढ्ने तथा समाजभित्र आर्थिक र डिजिटल असमानता थप गहिरिने चेतावनी दिए ।

राष्ट्रिय हितको संरक्षण, डिजिटल असमानता न्यूनीकरण तथा स्वदेशमै ज्ञान उत्पादन र अनुसन्धानलाई प्रोत्साहन गर्न प्रभावकारी नीतिगत पहल आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो ।

समाचार

दराज नेपालको नेतृत्वमा फेरबदल, एमडी आँचल कुँवरको बिदाइ

काठमाडौं । दराज नेपालकी प्रबन्ध निर्देशक आँचल कुँवरले कम्पनीबाट बाहिरिने घोषणा गरेकी छन् । कम्पनीका अनुसार उ…

विश्वभरका विद्यार्थीबीच हुवावे आईसीटी प्रतियोगिता, एआई र प्रोग्रामिङमा तीव्र प्रतिस्पर्धा

काठमाडौं । विश्वभरका युवा आईसीटी प्रतिभाहरूलाई एकै मञ्चमा ल्याउने हुवावे आईसीटी प्रतियोगिता २०२५-२०२६ को वि…

ईभी भन्सार प्रकरणमा अर्थमन्त्री स्वर्णीम वाग्लेमाथि फैलाइएका आरोप निराधार : अर्थ मन्त्रालय

काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णीम वाग्लेलाई विद्युतीय सवारी साधनको भन्सार जाँचपास प्रकरणसँग जोडेर फैलाइएका अफ…

नेपालमा उबरको आधिकारिक सेवा सुरु, बाइक र कार सञ्चालनमा

काठमाडौं । विश्वव्यापी राइड–सेयरिङ प्लेटफर्म उबरले नेपालमा आफ्नो औपचारिक सेवा सुरु गरेको छ । कम्पनीले …

सिरहामा एसईईमा बरामद ४९६ मोबाइल र ५ स्मार्टवाच पानीमा डुबाएर नष्ट

सिरहा । जिल्ला परीक्षा समन्वय समिति सिरहाले गत चैतमा सम्पन्न माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) का क्रममा परीक्षार्थी…

के हो डार्क पैटर्न्स र यसले कसरी कम्पनीहरुलाई असर पारिरहेको छ ?

काठमाडौं । के तपाईंलाई लाग्छ कि अनलाइन कुनै कुरामा क्लिक गर्दा तपाईं सधैं आफ्नै इच्छाले निर्णय गरिरहनुभ…

डिजिटल भुक्तानीमार्फत बिल लिने बानी बसाल्न सरकारको लट्री योजना, साउनदेखि लागू हुने

काठमाडौं । सरकारले उपभोक्तालाई सामान वा सेवा खरिद गर्दा अनिवार्य रूपमा भ्याट बिल माग्ने बानी बसाल्न नयाँ प्रो…

भन्सार विवादबारे साइमेक्सको स्पष्टिकरण : ‘बीवाईडीका सबै सवारी कानुनअनुसार आयात भएका हुन्’

काठमाडौं । बीवाईडी सवारी साधनको नेपालस्थित आधिकारिक वितरक साइमेक्स इंकले बजेटअघि ठूलो संख्यामा विद्युतीय स…

हरेक प्रदेशमा फरेन्सिक ल्याब, महावीर पुनको प्रश्न- ‘क्षमता कहाँ छ ?’

काठमाडौं । राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रका संस्थापक तथा प्रतिनिधिसभा सदस्य महावीर पुनले नेपालले धेरै संख्यामा फरेन्…

नाबालिग सुरक्षा लक्षित नयाँ नियम : जापानमा सामाजिक सञ्जाल कम्पनीमाथि कडाइ गर्ने तयारी

काठमाडौं । जापानमा सामाजिक सञ्जाल प्रयोगलाई सुरक्षित बनाउन सरकारसम्बद्ध एक प्यानलले कडा उमेर प्रमाणीकरण प्रणाल…

राष्ट्रिय किताबखानाद्वारा डिजिटल डकुमेन्ट सेवा सुरु, सेवाग्राहीका लागि दुई विकल्प

काठमाडौं । राष्ट्रिय किताबखानाले उपसचिव वा सोभन्दा माथिल्लो तहका बहाल तथा अवकाशप्राप्त कर्मचारीहरूल…

ई-गभर्नेन्स बोर्डको कार्यक्षेत्र विस्तार, नागरिक सेवा तथा सरकारी सफ्टवेयर विकास केन्द्रको बाटो खुला

काठमाडौं । सरकारले ई-गभर्नेन्स बोर्डको कार्यक्षेत्र विस्तार गर्दै नागरिकलाई सरकारी सेवा एकै स्थानबाट उपलब्ध गराउ…

नेपाललाई डिजिटल केन्द्र बनाउने लक्ष्यतर्फ बजेटका सकारात्मक कदम : नास-आईटी

काठमाडौं । नेपाल एसोसिएसन फर सफ्टवेयर एण्ड आईटी सर्भिसेस कम्पनीज (नास-आईटी) ले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमा…

इनड्राइभको ‘रेट मिलाऔं, म:म खाऔं’ क्याम्पेन

काठमाडौं । विश्वव्यापी मोबिलिटी तथा डेलिभरी प्लेटफर्म इनड्राइभले काठमाडौंका विभिन्न प्रमुख स्थानहरूमा ‘र…

डिजिटल सीप सिक्न युवाको आकर्षण, गुगल करियर सर्टिफिकेट्समा ३,५०० भन्दा बढीको आवेदन

काठमाडौं । आईसीटी फाउन्डेसन नेपालले सञ्चालन गरेको ‘गुगल करियर सर्टिफिकेट्स स्कलरसिप प्रोग्राम २०२६&rsqu…