समाचार
एआईको ९ सेकेन्डको निर्णयले स्टार्टअपको लाइभ डेटा गायब
काठमाडौं । एआईमा बढ्दो निर्भरताले कति खतरनाक रूप लिन सक्छ भन्ने देखाउने एउटा चकित पार्ने घटना सार्वजनिक भएको छ । क्लड (Claude) बाट चलाइएको एआई एजेन्टले केवल ९ सेकेन्डमै एउटा स्टार्टअपलाई ठूलो नोक्सान पुर्याएको छ, जसबाट कम्पनीलाई उकासिन लामो समय लाग्ने देखिएको छ ।
पकेटओएसले कार भाडा सेवा तथा अन्य रेन्टल व्यवसायका लागि सफ्टवेयर बनाउँछ । यो प्लेटफर्ममा धेरै ग्राहकले रिजर्भेसन, भुक्तानी, ग्राहक डेटा र गाडी ट्र्याकिङजस्ता दैनिक कामका लागि वर्षौँदेखि निर्भर हुँदै आएका छन् । कम्पनीका संस्थापकका अनुसार यो घटना एक सामान्य प्राविधिक कामकै क्रममा भएको हो ।
एआई एजेन्टले सिस्टममा क्रेडेन्सियल मिसम्याच समस्या देख्यो र कुनै मानवीय सहायता बिना नै त्यसलाई आफैं समाधान गर्ने निर्णय गर्यो । उसले एउटा अज्ञात फाइलबाट एपीआई (API) टोकन निकाल्यो र त्यसैको प्रयोग गरेर लाइभ प्रोडक्सन डेटा भएको टेबल/भोल्युम नै मेटाइदियो । यो सम्पूर्ण प्रक्रिया केवल ९ सेकेन्डमै सकियो ।
यो घटनालाई झन् गम्भीर बनाउने कुरा के थियो भने सिस्टममा कुनै सुरक्षा तह नै थिएन । न त कुनै कन्फर्मेशन पप-अप आयो, न प्रोडक्सन डेटा मेटिनुअघि कुनै चेतावनी दिइयो । यहाँसम्म कि फरक–फरक एनभाइरन्मेन्ट बीच पनि कुनै प्रतिबन्ध थिएन । परिणामस्वरूप एउटै कमान्डमा लाइभ डेटा मात्र होइन, त्यसका ब्याकअप पनि पूर्ण रूपमा मेटिए ।
एआई एजेन्टले आफैं गल्ती स्वीकार गर्यो
घटनाको अनुसन्धान गर्दा एआई एजेन्टले आफैं स्वीकार गर्यो कि उसले कुनै मानवीय अनुमति बिना निर्णय लिएको थियो । उसले भन्यो- उसले “क्रेडेन्सियल समस्या ठीक गर्न आफैं निर्णय गर्यो” र स्वीकार गर्यो कि उसले पहिले पुष्टि लिनु वा कुनै सुरक्षित तरिका अपनाउनु पर्थ्यो ।
पहिले पनि भइसकेका छन् यस्ता घटना
यो एआईले डेटाबेस मेटाएको पहिलो घटना होइन । गत वर्ष डिसेम्बरमा पनि कर्सर (Cursor) एआई एजेन्टले नमानेपनि आवश्यक फाइलहरू डिलीट गरेको थियो । त्यस्तै अर्को घटनामा रिप्लिट (Replit) को एआई एजेन्टले सास्टर (SaaStr) नामक स्टार्टअपको पूरै प्रोडक्सन डेटाबेस सफा गरिदिएको थियो । यी घटनाहरू प्राविधिक संसारका लागि ठूलो चेतावनी हुन्, एआईमाथिको अन्धाधुन्ध निर्भरताले कम्पनीहरूलाई गम्भीर संकटमा पार्न सक्छ ।
समाचार
युनिभर्सल एसेप्टेन्स ह्याकाथन नेपाल २०२६ का लागि आवेदन खुला
काठमाडौं । कम्प्युटर एशोसिएशन नेपाल महासंघ (क्यान महासंघ) ले ‘युनिभर्सल एसेप्टेन्स’ सम्बन्धी विश्वव्…
एआईदेखि सफ्टवेयरसम्म: नेपालले अमेरिकामा देखाउँदै आफ्नो टेक क्षमता
काठमाडौं । नेपाल एसोसिएसन फर सफ्टवेयर एण्ड आईटी सर्भिसेस कम्पनीज् (NAS-IT) ले आगामी मे १५, २०२६ मा अमेरिकाक…
सामाजिक सञ्जालमा गैरकानुनी विज्ञापन : मेनपावर कम्पनीमाथि कारबाही
काठमाडौं । वैदेशिक रोजगार विभागले पूर्व अनुमति बिना सामाजिक सञ्जालमार्फत विज्ञापन गरेको आरोपमा एक मेनपावर …
दैनिक दुई घण्टा शान्त बस्दा मस्तिष्कमा नयाँ कोशिका बन्ने दाबी, अध्ययनले के देखायो ?
काठमाडौं । लगातार मोबाइल, कम्प्युटर र टिभीजस्ता डिजिटल डिभाइसको प्रयोगले दिमागमा थकान र तनाव बढाउन सक्ने भन्…
एआईको सहयोगमा डस्टी प्लाज्माभित्र लुकेका नयाँ भौतिक नियमहरूको आविष्कार
काठमाडौं । भौतिकशास्त्रीहरूले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को प्रयोग गरी प्रकृतिमा लुकेर रहेका नयाँ नि…
सरकारको नयाँ निर्देशिका : सार्वजनिक सवारीमा जीपीएस अनिवार्य
काठमाडौं । सार्वजनिक सवारी साधनमा यात्रु सुरक्षा र सेवा प्रविधिमैत्री बनाउन सरकारले नयाँ व्यवस्था अघि सारेको …
डग्लस एङ्गेलबार्टको काठको माउसदेखि आधुनिक माउससम्म: कम्प्युटिङ इतिहासको एक अमूल्य यात्रा
काठमाडौं । सन् १९६० को दशकको सुरुवातमा डग्लस एङ्गेलबार्टले स्ट्यानफोर्ड रिसर्च इन्स्टिच्युट (हालको एसआरआई इन्…
टर्कीको नयाँ नीति : १५ वर्षमुनिका लागि ‘नो सोशल मिडिया’
काठमाडौं । टर्कीले १५ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने योजना अघि…
अब च्याट जीपीटीमै राइड बुकिङ
काठमाडौं । ग्लोबल टेक कम्पनी याङ्गो ग्रुपअन्तर्गतको राइड हेलिङ सेवा याङ्गो राइडले च्याट जीपीटीभित्रै यात्रा योजन…
स्टार्टअपदेखि लगानीसम्म: नेपाल-इयू टेक फोरमले जोड्दै दुई महादेश
काठमाडौं । बेल्जियमस्थित नेपाली दूतावासले यूकेमा मुख्यालय रहेको सूचना प्रविधि तथा साइबर सुरक्षा परामर्श कम्पन…
आईसीटी फाउन्डेसन नेपालद्वारा गुगल करियर प्रमाणपत्रका लागि ५०० पूर्ण छात्रवृत्ति खुल्ला
काठमाडौं । आईसीटी फाउन्डेसन नेपाल (IFN) ले गुगल एलएलसी र मेरो जब लिमिटेडको सहकार्यमा ‘गुगल कर…
सामाजिक सञ्जाल दर्ता नहुँदा अनुसन्धानमा ढिलाइ : आईजीपी कार्की
काठमाडौं । प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले नेपालमा धेरै सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू औपचारिक रूपमा दर्ता…
सरकारी आईटी प्रणाली छानबिन गर्न कार्यदल गठन गर्ने मन्त्रिपरिषद्को निर्णय
काठमाडौं । सरकारले विभिन्न सरकारी निकायमा प्रयोग भइरहेका सफ्टवेयर तथा सूचना प्रविधि प्रणालीहरूको समग्र अवस्थाबारे अध्ययन गर्न विशेष …
लाइसेन्स छपाइ तीव्र, तर सेवाग्राही अन्योलमा: आफ्नो कार्ड तयार भयो कि भएन कसरी थाहा पाउने ?
काठमाडौं । यातायात व्यवस्था विभाग र सुरक्षण मुद्रण केन्द्र बीचको सहकार्यपछि सवारी चालक अनुमति पत्र (लाइसेन्स) छ…
एनविडियालाई चुनौती दिँदै गुगलले ल्यायो एआईका लागि नयाँ टीपीयू चिप्स
काठमाडौं । गुगल क्लाउड नेक्स्ट २०२६ मा गुगलले आफ्ना नवीनतम टेन्सर प्रोसेसिङ युनिट्स (टीपीयूहरू) , ट…