चीनको कम्पनी इन्जिन एआई र इन्टरस्टेलर ह्यूमन स्पेसफ्लाइट टेक्नोलोजी मिलेर ह्युमानोइड रोबोटलाई अन्तरिक्षमा पठाउने तयारी गरिरहेका छन्। यसको नाम पीएम०१ राखिएको छ। यो रोबोट आफैं निर्णय लिन सक्ने मात्र होइन, शून्य गुरुत्व र रेडिएशनजस्ता कठिन परिस्थितिहरूमा पनि काम गर्न सक्षम हुनेछ। यसको मुख्य उद्देश्य अन्तरिक्ष अभियानहरूमा मानिसलाई हुने जोखिम कम गर्नु हो।

पीएम०१ के हो?

पीएम०१ कुनै साधारण मेसिन होइन। यो ह्युमानोइड रोबोट हो, अर्थात् देखिने र काम गर्ने शैलीमा मानिसजस्तै। यसमा उन्नत सेन्सरहरू जडान गरिएका छन्, जसले यसलाई वरपरको वातावरण बुझ्न र स्वतन्त्र रूपमा निर्णय लिन सहयोग गर्छ। यो रोबोट बोल्न सक्छ, मानिसहरूसँग टिमका रूपमा काम गर्न सक्छ र आवश्यकता अनुसार आफ्नो भूमिका परिवर्तन गर्न पनि सक्छ।

यस विशेष मिशनका लागि इन्जिन एआई र बीजिङ इन्टरस्टेलर मानव अन्तरिक्ष उडान प्रविधि कम्पनीले सहकार्य गरेका छन्। इन्जिन एआई रोबोट निर्माण गर्ने कम्पनी हो भने बीजिङ इन्टरस्टेलर एक व्यावसायिक अन्तरिक्ष कम्पनी हो। पीएम०१ को जेडी जय इनसाइड संस्करण गत वर्ष जुन महिनामा सार्वजनिक गरिएको थियो। यो रोबोट हल्का र चुस्त डिजाइनमा तयार गरिएको छ र यसको मूल्य करिब २७ हजार डलर रहेको छ। यस प्रणालीमा आफ्नो व्यक्तित्व र आवाज परिवर्तन गर्ने क्षमता छ, जसले यसलाई केवल मेसिन नभई एक स्मार्ट साथीको रूपमा प्रस्तुत गर्छ।

पीएम०१ लाई शून्य गुरुत्व भएको अन्तरिक्ष वातावरणका लागि तयार पारिँदैछ। अन्तरिक्षमा तापक्रम छिटो–छिटो परिवर्तन हुन्छ र त्यहाँ खतरनाक रेडिएशन हुन्छ। त्यसैले कम्पनीले यो रोबोटलाई यति मजबुत बनाउँदैछ कि यसले मानवीय सहयोगबिनै घण्टौँसम्म अन्तरिक्षमा काम गर्न सकोस्। कम्पनीका अनुसार पृथ्वीमा यस्ता काम सजिला देखिए पनि अन्तरिक्षमा यही सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो।

अन्तरिक्षका लागि पीएम०१ कसरी तयार हुनेछ?

पीएम०१ लाई अन्तरिक्षमैत्री बनाउन यसको संरचना थप मजबुत बनाइनेछ, ताकि यसले रेडिएशन, तापक्रमको अचानक परिवर्तन र साना उल्कापिण्डहरूको असर सहन सकोस्। शून्य गुरुत्वमा सन्तुलन कायम राख्न विशेष ध्यान दिइनेछ। रोबोटलाई यस्तो प्रणालीले सुसज्जित गरिनेछ जसले यसलाई नलडिकन र नभट्किकन सटीक रूपमा चल्न सक्षम बनाओस्। साथै यसमा पूर्ण रूपमा स्वायत्त प्रणाली विकास गरिनेछ, जसले रोबोटलाई आफैं परिस्थितिको मूल्यांकन गरी निर्णय लिन र काम गर्न सक्षम बनाउनेछ।

मिशन सफल भए के हुन्छ?

यदि पीएम०१ को यो मिशन सफल भयो भने भविष्यमा यसलाई धेरै जोखिमपूर्ण कामहरूमा प्रयोग गर्न सकिनेछ। यसले अन्तरिक्ष स्टेशनको बाहिरी मर्मत गर्न सक्छ, जहाँ मानिसहरूले अन्तरिक्षमा बाहिर निस्केर काम गर्नुपर्छ र जोखिम अत्यधिक हुन्छ। साथै यो रोबोट रेडिएशन वा प्राविधिक जोखिम भएका क्षेत्रहरूको निरीक्षण गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। लामो समयसम्म थाक्न नपरी निरन्तर निगरानी गर्न सक्ने क्षमता पनि यसमा हुनेछ। यसरी, मानिसको ज्यानलाई जोखिममा पार्ने मिशनहरूमा पीएम०१ महत्वपूर्ण सहयोगी बन्न सक्छ।