काठमाडौं । फिल्म हेर्ने अनुभवलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने उद्देश्यसहित बेलायतको ब्रिस्टल विश्वविद्यालयले अनौठो ‘सिनेमा प्रयोगशाला’ स्थापना गरेको छ । यस प्रयोगशालामा दर्शकहरूको शारीरिक र मानसिक प्रतिक्रियालाई सूक्ष्म रूपमा मापन गरी भविष्यका फिल्म निर्माणलाई अझ प्रभावकारी बनाउने प्रयास भइरहेको छ ।

यस प्रयोगशालामा फिल्म हेर्दा दर्शकहरूको टाउकोमा विशेष हेडसेट जडान गरिन्छ भने शरीरमा सेन्सरहरू राखेर मुटुको धड्कन, हातको गतिविधि लगायतका सूचकहरू मापन गरिन्छ । साथै, इन्फ्रारेड क्यामेरामार्फत पलक झिम्कने दरसम्म रेकर्ड गरिन्छ । पर्दामा देखाइने दृश्यहरू प्रति दर्शकले दिने हरेक प्रतिक्रिया डाटाका रूपमा सङ्कलन गरिन्छ ।

अनुसन्धान टोलीका अनुसार, यसरी सङ्कलित डाटाले दर्शकको ध्यान कुन क्षणमा सबैभन्दा बढी केन्द्रित हुन्छ भन्ने कुरा स्पष्ट पार्छ । फिल्मपछि लिइने मौखिक प्रतिक्रियासँग तुलना गरेर विश्लेषण गर्दा कुन दृश्यले दर्शकलाई बढी प्रभावित गर्‍यो भन्ने बुझ्न सजिलो हुन्छ । यो जानकारी फिल्म निर्माताहरूका लागि महत्वपूर्ण साधन बन्ने विश्वास गरिएको छ ।

यस परियोजनाको नेतृत्व स्नायु–मनोवैज्ञानिक इयान गिलक्रिस्टले गरिरहेका छन् । उनका अनुसार, यो प्रविधिले फिल्म उद्योगलाई डाटा–आधारित सिर्जनशीलताको नयाँ चरणमा प्रवेश गराउनेछ । यसले दर्शकलाई आकर्षित गर्ने मात्र होइन, उनीहरूको समग्र सिनेमा अनुभवलाई नै परिवर्तन गर्ने सम्भावना रहेको उनले बताए ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले यस प्रविधिको प्रभाव सिनेमा हलमा मात्र सीमित नरहने बताएका छन् । आगामी दिनमा अनलाइन मनोरञ्जन प्लेटफर्म, भिडियो गेम तथा आभासी यथार्थका क्षेत्रमा पनि यसको प्रयोग विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ ।