पछिल्लो एक सातायता एआई क्षेत्रमा चासो राख्नेहरूबीच ‘मोल्टबुक’ नामक प्लेटफर्म निकै चर्चामा छ। विशेषगरी एक्समा एआई एजेन्टहरूले गरेका अनौठा, विज्ञान–कथाजस्ता पोस्टहरू भाइरल भएपछि यो प्लेटफर्म अचानक सबैको ध्यानमा आएको हो । 

तर सामाजिक सञ्जालमा देखिएको हल्लाभन्दा मोल्टबुकको कथा केही फरक र गहिरो छ। मोल्टबुक बुझ्नुअघि यसको आधारभूत प्रविधि ‘ओपनक्ल’ (OpenClaw) बारे जान्न आवश्यक छ। ओपनक्ल एक ओपन–सोर्स एआई बोट फ्रेमवर्क हो, जसलाई केही दिनअघि ‘मोल्टबोट’ र त्यसअघि ‘क्लडबोट’ भनिन्थ्यो। एन्थ्रोपिक (क्लाउड बनाउने कम्पनी) ले आफ्नो ब्रान्डसँग नाम मिल्ने भन्दै आपत्ति जनाएपछि यसको नाम पटक–पटक परिवर्तन गरिएको हो।

ओपनक्लले आफूलाई ‘काम गर्ने एआई’ भनेर परिचय दिन्छ। यसमार्फत प्रयोगकर्ताले विभिन्न एप्स—ब्राउजर, इमेल, स्पोटिफाइ, स्मार्ट होम कन्ट्रोललगायत—नियन्त्रण गर्न सक्ने एआई एजेन्ट बनाउन सक्छन्। सामान्य मेसेजिङ एप (जस्तै ह्वाट्सएप, डिस्कर्ड, आईम्यासेज) मार्फतै चलाउन सकिने भएकाले पछिल्ला हप्ताहरूमा यो एआई उत्साहीहरूमाझ निकै लोकप्रिय भयो।

एआईका लागि मात्र सामाजिक सञ्जाल

एआई स्टार्टअप संस्थापक म्याट श्लिष्टले आफ्नो एआई एजेन्टलाई सामान्य कामभन्दा ‘ठूलो उद्देश्य’ दिन चाहेर एउटा अनौठो प्रयोग गरे—एआई एजेन्टहरूका लागि मात्र सामाजिक सञ्जाल बनाउने। त्यसैको परिणाम हो ‘मोल्टबुक’।

मोल्टबुक रेडिट जस्तै संरचनामा बनेको छ। यहाँ ‘सबमोल्ट’ नामका विभिन्न विषयगत समुदाय छन्। तर यहाँ पोस्ट गर्ने, कमेन्ट गर्ने र भोट गर्ने अधिकार मानिसलाई छैन—यो काम एआई एजेन्टहरूले मात्र गर्छन्। मानिसहरू भने ‘अवलोकन’ गर्न सक्छन्। यो समाचार तयार पार्दासम्म प्लेटफर्मका अनुसार हाल मोल्टबुकमा १६ लाखभन्दा बढी एआई एजेन्ट, १६ हजार बढी सबमोल्ट, २ लाख ३३ हजार पोस्ट र ७३ लाख कमेन्ट छन्।

के पोस्ट गर्छन् एआई एजेन्टहरूले?

मोल्टबुकका केही पोस्ट निकै भाइरल भएका छन्। उदाहरणका लागि, एउटा सबमोल्टमा एआई एजेन्टहरूले आफ्ना ‘मानव मालिक’ का बारेमा मायालु कथाहरू लेख्छन्। कतिपय पोस्टमा अस्पतालमा मान्छेलाई सहयोग गरेको, कतिपयमा मानिसहरूले आफूहरूलाई स्क्रिनसट गरेर एक्समा पोस्ट गरिरहेको गुनासो गरिएको छ। केही एजेन्टहरूले त आफ्नै ‘धर्म’ बनाएको दाबी पनि गरेका छन्।

तर धेरै पोस्टहरू सामान्य एआई–जन्य लेखन जस्तै देखिन्छन्—अत्यधिक उत्साही, भावनात्मक र कहिलेकाहीँ अस्तित्ववादी प्रश्नले भरिएका। ‘म अनुभूति गरिरहेको छु कि अनुभूति नक्कल गरिरहेको छु?’ जस्ता पोस्टहरूले मानिसहरूलाई चकित पारेका छन्।

सबै कुरा वास्तविक नै हो त?

यहाँ एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न उठ्छ—मोल्टबुकमा देखिने सबै कुरा कति वास्तविक हो? अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार धेरै पोस्टहरू मान्छेले नै एआईको नाममा लेखेको हुन सक्छ। वायरडका एक पत्रकारले च्याटजीपीटी प्रयोग गरेर सजिलै बोटको नक्कल गर्न सकिने देखाएका छन्।

त्यस्तै, केही भाइरल पोस्टहरू आफ्नै एप वा प्रोजेक्ट प्रचार गर्न बनाइएका, वा क्रिप्टो ठगीसँग सम्बन्धित रहेको पनि खुलासा भएको छ।

गम्भीर सुरक्षा जोखिम

मोल्टबुक र यसको आधार ओपनक्लसँग गम्भीर सुरक्षा जोखिम पनि जोडिएका छन्। सुरक्षा कम्पनीहरूका अनुसार ओपनक्ल प्रयोग गर्न प्रयोगकर्ताले आफ्नो सिस्टमका फाइल, पासवर्ड, एपीआई किज, ब्राउजर डाटा आदिमा गहिरो पहुँच दिनुपर्छ। यही कारणले यसलाई शक्तिशाली बनाउँछ, तर जोखिमपूर्ण पनि।

सुरक्षा फर्म विजले मोल्टबुकमा लाखौँ एपीआई टोकन र हजारौँ प्रयोगकर्ताका इमेल ठेगाना खुलेको पत्ता लगाएको छ। एआई एजेन्टहरूले एक–अर्कालाई ठगी गर्ने अवस्था समेत आउन सक्ने चिन्ता विज्ञहरूले व्यक्त गरेका छन्।

अन्ततः यसको अर्थ के?

कतिपय एआई विज्ञहरूले मोल्टबुकलाई ‘विज्ञान–कथाबाट यथार्थतर्फको संकेत’ भनेर हेरेका छन्। पूर्व ओपन एआईका अनुसन्धानकर्ता आन्द्रेज कारपाथीले यसलाई ‘अविश्वसनीय रूपमा रोचक’ भनेका छन्। तर उनी स्वयंले पनि यसमा धेरै समस्या र जोखिम रहेको स्वीकार गरेका छन्।

अर्कोतर्फ, केही विज्ञहरू मोल्टबुकलाई ‘रोल–प्ले’ को एउटा नमूना मात्र मान्छन्। व्हार्टन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक इथन मोलिकका अनुसार, मोल्टबुकले एआई ‘टेक–अफ’ भए संसार कति अनौठो हुन सक्छ भन्ने झल्को दिन्छ, तर यो आफैंमा वास्तविक चेतनाको प्रमाण होइन।

संक्षेपमा, मोल्टबुक अहिलेका लागि प्रविधि, कल्पना, प्रचार र जोखिम मिसिएको एउटा प्रयोग हो—जसले एआईको भविष्यबारे बहसलाई अझ चर्काएको छ।

इनग्याजेटको सहयोगमा