आईसीटी समाचार
काठमाडौं । आजको जेन जेडका लागि म्यूजिकको मतलब स्पोटिफाइ, युट्युब म्यूजिक वा एप्पल म्यूजिक जस्ता स्ट्रिमिङ प्लेटफर्म्स हुन सक्छ, जहाँ करोडौं गीतहरू केवल एक क्लिकमै उपलब्ध हुन्छन् । तर के तपाईंलाई थाहा छ, एक समय यस्तो पनि थियो जब मानिसहरू आफ्नो मनपर्ने गीत सुन्नका लागि ठूला-ठूला विनाइल डिस्क्स किन्थे र रिकर्ड प्लेयरमा चलाउँथे ?
त्यो समयमा एलपी अर्थात् लङ्ग प्ले रेकर्डलाई म्यूजिक इन्डस्ट्रीको सबैभन्दा ठूलो स्टार मानिन्थ्यो । रोचक कुरा के छ भने, यही आविष्कारले एल्बम कल्चरको जन्म दियो र म्यूजिक सुन्ने तथा समग्र एक्सपीरियन्सलाई नयाँ पहिचान पनि दियो । आज हामी त्यही एलपी रेकर्डको कथा जान्दैछौं, जसले स्पोटिफाइ र सीडीजभन्दा पहिले धेरै दशकसम्म म्यूजिक वर्ल्डमा राज गर्यो ।
एलपी रेकर्डको शुरुआत कसरी भयो ?
सबैभन्दा पहिले १८ जुन १९४८ मा न्यूयोर्कको वाल्डोर्फ-एस्टोरिया होटलमा कोलम्बिया रेकर्ड्सले संसारसामु ३३⅓ आरपीएम अर्थात् रिभोल्युसन पर मिनेट भएको एलपी रेकर्ड देखाएको थियो । त्यो त्यतिबेला प्रयोग भइरहेका ७८ आरपीएम रेकर्ड्स भन्दा धेरै फरक देखिन्थ्यो । पुराना रेकर्डहरूमा एउटा साइडमा मात्र केही मिनेटको अडियो रेकर्ड हुन्थ्यो, तर एलपी रेकर्डमा करिब २० मिनेट वा त्यसभन्दा बढी म्यूजिक पनि स्टोर गर्न सकिन्थ्यो ।
एलपी रेकर्ड्सलाई विनाइल मटेरियलबाट बनाइन्थ्यो । यसमा माइक्रोग्रूव टेक्नोलोजी प्रयोग गरिएको हुन्थ्यो, जसले रेकर्डको सतहमा धेरै अडियो डाटा रेकर्ड गर्न सम्भव बनायो । यही कारणले म्यूजिक प्रेमीहरूले बारम्बार रेकर्ड नफेरेर लामो समयसम्म यसकै माध्यमबाट गीत सुन्न सक्थे ।
यो टेक्नोलोजीले केवल सुन्ने एक्सपीरियन्स मात्र बदलेन, बरु कलाकारहरूलाई आफ्ना गीतहरूलाई पूरा एल्बम का रूपमा प्रस्तुत गर्ने मौका पनि दियो । पहिले जहाँ छुट्टाछुट्टै गीत रिलिज गरिन्थ्यो, त्यहाँ एलपी रेकर्ड पछि थीम बेस्ड एल्बम्सको चलन धेरै बढ्यो । यद्यपि समयसँगै क्यासेट, सीडी र डिजिटल म्यूजिक प्लेटफर्म्स ले यसको स्थान लिँदै गए ।
