कीवर्डहरू -

साइबर सुरक्षा

युरोपमा साइबर जोखिम बढ्दै, इटालीले सरकारी र निजी क्षेत्रलाई एकै सुरक्षा रणनीतिमा जोड्ने

काठमाडौं । युरोपेली मुलुकहरूमा साइबर आक्रमणका घटना बढ्न थालेपछि इटालीले सरकारी प्रणाली, महत्त्वपूर्ण पूर्वाधार र निजी क्षेत्रको डिजिटल सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै नयाँ रणनीति अघि सारेको छ । सम्भावित आक्रमणबाट सार्वजनिक सेवा अवरुद्ध हुन नदिन सुरक्षा संयन्त्रबीचको समन्वय, सूचना आदानप्रदान र प्रविधिमा लगानी बढाउने निर्णय गरिएको छ ।

इटालीको आन्तरिक मन्त्रालयका अनुसार मंगलबार बसेको सार्वजनिक व्यवस्था तथा सुरक्षा राष्ट्रिय समितिको बैठकले साइबर जोखिम सामना गर्न विभिन्न उपाय अवलम्बन गर्ने सहमति गरेको हो । गृहमन्त्री मत्तेओ पियानतेदोसीको अध्यक्षतामा बसेको बैठकमा सरकारी निकायका प्रतिनिधि तथा सुरक्षा अधिकारीहरूले पछिल्लो साइबर जोखिमको अवस्थाबारे समीक्षा गरेका थिए ।

बैठकमा युरोपका विभिन्न देशमा हालै भएका साइबर आक्रमण, सरकारी तथा संवेदनशील प्रणालीको सुरक्षा अवस्था र अत्यावश्यक सेवाको निरन्तरताका विषयमा छलफल भएको थियो । साइबर आक्रमणका कारण सरकारी सेवा, आर्थिक गतिविधि तथा महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारमा पर्न सक्ने असरलाई ध्यानमा राख्दै पूर्वतयारी र प्रतिकार्य क्षमता बढाउनुपर्ने निष्कर्ष निकालिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

समितिले हालैका साइबर आक्रमणका घटनामा अनुसन्धान जारी रहे पनि तिनको उद्देश्य केवल प्राविधिक क्षति पुर्‍याउनुमा सीमित नरहेको औँल्याएको छ । यस्ता गतिविधिबाट सामाजिक तथा राजनीतिक अस्थिरता सिर्जना गर्ने, सर्वसाधारणमा अनावश्यक भय फैलाउने र लक्षित संस्था तथा निकायको प्रतिष्ठामा आँच पुर्‍याउने प्रयास भएको बैठकको निष्कर्ष छ ।

सरकारी प्रशासन र महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारसँगै व्यावसायिक संस्था तथा सर्वसाधारणसमेत साइबर जोखिमको निशानामा पर्न सक्ने भएकाले समग्र सुरक्षा प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा बैठकले जोड दिएको थियो ।

यसका लागि प्रहरी, गुप्तचर निकाय र साइबर सुरक्षा हेर्ने संस्थाबीच सहकार्य थप सुदृढ गरिनेछ । साइबर आक्रमणसम्बन्धी अनुसन्धान, सम्भावित जोखिमको पहिचान र आवश्यक सूचना तत्काल आदानप्रदान गर्न सम्बन्धित निकायलाई थप सक्रिय बनाइने निर्णय भएको छ ।

सरकारी निकायमा मात्र नभई निजी क्षेत्रका संस्थासँग पनि साइबर जोखिमसम्बन्धी सूचना साझेदारीको दायरा विस्तार गरिने भएको छ । यसले सम्भावित आक्रमणबारे समयमै जानकारी प्राप्त गर्न र क्षति हुनुअघि नै प्रतिरक्षात्मक कदम चाल्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

त्यस्तै, डिजिटल प्रणालीको सुरक्षा क्षमता बढाउन र साइबर आक्रमण भइहाले तत्काल प्रतिकार्य गर्न सक्ने संयन्त्र विकास गर्न थप लगानी गरिने मन्त्रालयले जनाएको छ । अत्यावश्यक सार्वजनिक सेवा निरन्तर सञ्चालन भइरहने सुनिश्चितताका लागि पनि आवश्यक सुरक्षा उपाय अपनाइनेछ ।

इटालीको यो निर्णयले साइबर सुरक्षालाई केवल प्राविधिक विषयका रूपमा नभई राष्ट्रिय सुरक्षा र सार्वजनिक सेवाको निरन्तरतासँग जोडिएको महत्त्वपूर्ण चुनौतीका रूपमा लिएको देखाउँछ । साथै, बढ्दो डिजिटल जोखिम सामना गर्न सरकारी तथा निजी क्षेत्र र युरोपेली मुलुकहरूबीच सहकार्य आवश्यक रहेको सन्देश दिएको छ ।

साइबर सुरक्षा

क्लिकदेखि बैंक खातासम्म : अनलाइन ठगीबाट चोरिएको पैसा कहाँ पुग्छ ?

काठमाडौं । नेपालमा अनलाइन ठगीमा परेको रकम जम्मा गर्न गिरोहले कैयौँ 'म्यूल खाता' प्रयोग गर्ने गरेका …

साइबर सुरक्षा जोखिमपछि भन्सारको VCТS प्रणाली अस्थायी रूपमा बन्द

काठमाडौं । PHP तथा सँगसँगै प्रयोग हुने प्रविधिमा गम्भीर सुरक्षा कमजोरी देखिएपछि राजस्व अनुसन्धान विभागअन्तर्गत…

साइबर जोखिमले सरकारीदेखि बैंकका वेबसाइटसम्म बन्द, के सुरक्षित छन् ग्राहकका पैसा र विवरण ?

काठमाडौं । बैंक तथा वित्तीय संस्था, कर्मचारी सञ्चय कोष र सामाजिक सुरक्षा कोषलगायत विभिन्न सरकारी निकायका वेब…

पीएचपीमा गम्भीर सुरक्षा कमजोरी, सरकारी तथा निजी वेबसाइटलाई तत्काल अपडेट गर्न निर्देशन

काठमाडौं । वेबसाइट तथा अनलाइन प्रणालीमा प्रयोग हुने पीएचपी सफ्टवेयरमा दुई वटा गम्भीर सुरक्षा कमजोरी फेला पर…

नेपाल सरकारका वेबसाइट डाउन गराउने पीएचपी के हो ?

काठमाडौं । वेबसाइट निर्माणमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा पीएचपीमा भेटिएका गम्भीर सुरक्षा कमजोरी…

मोबाइलबाट बैंकिङ कारोबार गर्दै हुनुहुन्छ ? यी सुरक्षा उपाय अनिवार्य अपनाउनुहोस्

काठमाडौं । मोबाइल तथा इन्टरनेट बैंकिङको प्रयोग बढेसँगै अनलाइन कारोबारमा साइबर ठगी र अन्य सुरक्षा जोखिम पनि…

साइबर आक्रमणबाट जोगिन अपनाउनुहोस् यी १० उपाय

काठमाडौं । डिजिटल प्रविधिको प्रयोग बढ्दै जाँदा साइबर सुरक्षाको जोखिम पनि बढिरहेको छ । मोबाइल, कम्प्युटर, साम…

कनेक्ट आईपीएस ठगीको जालमा नफस्नुहोस्, यी लिंक र मेसेजबाट रहनू सावधान

काठमाडौं । कनेक्ट आईपीएस प्रयोगकर्तालाई लक्षित गरेर साइबर अपराधीहरूले ठगीको नयाँ प्रयास गरिरहेको पाइएको छ ।…

नक्कली टिकटकबाट ठगीको धन्दा, तीन जना प्रहरी नियन्त्रणमा

काठमाडौं । नक्कली टिकटक आइडी बनाई अनलाईन ठगीमा संलग्न रहेको अभियोगमा ३ जनालाई मंगलबार प्रहरीले पक्राउ गरेक…

नेपालमा पहिलोपटक भर्चुअल साइबर सेक्युरिटीको इन्टर्नशिप, उत्कृष्टलाई रोजगारीको अवसर

काठमाडौं । नेपालमा साइबर सुरक्षा क्षेत्रको बढ्दो मागलाई सम्बोधन गर्दै दक्ष जनशक्ति तयार पार्ने उद्देश्यका साथ पूर्…

राहतको नाममा डिजिटल ठगीको जोखिम, क्यूआर स्क्यान गर्नुअघि सचेत रहन राष्ट्र बैंकको आग्रह

काठमाडौं । भोटेकोशी बाढी तथा अन्य विपद्बाट प्रभावितका लागि राहत रकम संकलन भइरहेका बेला नेपाल राष्ट्र बैंकले…

प्रधानमन्त्री राहत कोषको नाममा डिजिटल ठगी, प्रहरीको ‘स्क्याम अलर्ट’

काठमाडौं । विपद्का बेला सर्वसाधारणको सहानुभूति र सहयोगको भावनालाई दुरुपयोग गर्दै ठगी गर्ने गतिविधि बढेको भ…

बैंकको नाममा नयाँ शैलीको ठगी, ओटीपी माग्ने चार जना पक्राउ

काठमाडौं । बैंकका कर्मचारी बनेर फोन गर्ने र ‘केवाईसी अपडेट’ गर्नुपर्ने भन्दै ओटीपी (One-Time Pa…

एआईको दुरुपयोगले बढायो साइबर अपराध, प्रहरीको आग्रह- ‘अनलाइनका सबै कुरा नपत्याउनू’

काठमाडौं । नेपाल प्रहरीले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) तथा प्रविधिको दुरुपयोग गरी सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल …

टिएआरएल परियोजनाले सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थीको सिकाइमा सुधार

रोटरी क्लब अफ यलाले ललितपुर र काभ्रे जिल्लाका ३० सामुदायिक विद्यालयमा सञ्चालन गरेको ग्लोबल ग्रान्ट प्रोजेक्ट – टिचिङ एट द राइट लेभल (टिएआरएल) मार्फत कक्…