अपडेट
जेनजी आन्दोलनपछि आयोगको निष्कर्ष: सामाजिक सञ्जाल नियमन र निगरानी कडा गर्न सुझाव
गत भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी आन्दोलनबारे जाँच गर्न गठित आयोगले सामाजिक सञ्जालको प्रभावकारी निगरानी र नियमन आवश्यक रहेको निष्कर्षसहित सरकारलाई विभिन्न सुझाव दिएको छ। आयोगको प्रतिवेदनमा नेपालमा तीव्र गतिमा फैलिएको डिजिटल पहुँचले सूचनाको प्रवाह, नागरिक सहभागिता र सार्वजनिक बहसलाई सशक्त बनाएको भए पनि नियन्त्रण र जवाफदेहिताको अभावले यसलाई जोखिमपूर्ण माध्यमसमेत बनाएको उल्लेख गरिएको छ।
प्रतिवेदनअनुसार देशमा ब्रडब्यान्ड र मोबाइल पहुँच जनसंख्या भन्दा बढी पुगेकाले सामाजिक सञ्जालको प्रभाव असाध्यै व्यापक भइसकेको छ। तर, यिनै प्लेटफर्महरू दुष्प्रचार, भ्रमपूर्ण सूचना र भावनात्मक सामग्री फैलाउने माध्यम पनि बनेको आयोगको ठहर छ। विशेषगरी जेनजी आन्दोलनका क्रममा सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रवाह भएका गलत सूचनाले तनाव बढाएको, जनसमूह परिचालन तीव्र पारेको र अन्ततः सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्तिमा क्षति पुर्याएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
आयोगले अनियन्त्रित डिजिटल सामग्री प्रवाहले सामाजिक स्थिरता कमजोर पार्ने, राज्य संयन्त्रमा दबाब सिर्जना गर्ने र स्थानीय असन्तुष्टिलाई ठूलो संकटमा रूपान्तरण गर्न सक्ने जोखिम औंल्याएको छ। यस प्रकारका चुनौती सामना गर्न साइबर ब्युरोको क्षमता विस्तार, डिजिटल फरेन्सिक प्रयोगशालाको सुदृढीकरण र दुष्प्रचार पहिचान गर्ने विशेष संयन्त्र आवश्यक रहेको प्रतिवेदनको भनाइ छ।
त्यसैगरी, नेपालमा सेवा दिने सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई सामग्री व्यवस्थापनमा बढी जिम्मेवार बनाउनुपर्ने, अपत्तिजनक वा गैरकानुनी सामग्री हटाउने प्रक्रिया पारदर्शी हुनुपर्ने, र अनुसन्धानमा छिटो सहकार्य गर्न कानुनी व्यवस्था बलियो बनाउनुपर्ने सुझाव आयोगले दिएको छ। यससँगै राष्ट्रिय डिजिटल साक्षरता कार्यक्रममार्फत नागरिकलाई गलत सूचना चिन्न र सुरक्षित अनलाइन व्यवहार अपनाउन सक्षम बनाउने प्रस्ताव पनि गरिएको छ।
आयोगले बहु–एजेन्सी समन्वय संरचना निर्माण, पूर्व–चेतावनी तथा द्रुत–प्रतिक्रिया प्रणाली स्थापना, बाह्य प्रभाव तथा हस्तक्षेप रोक्न निगरानी क्षमता विकास, र विदेशमा रहेका डिजिटल प्रमाण संकलनका लागि MLAT प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने सिफारिस पनि गरेको छ। प्रतिवेदनको निष्कर्षमा डिजिटल प्रविधिको उपयोग लोकतान्त्रिक स्थिरता, सार्वजनिक सुरक्षा र सामाजिक सदभावलाई बलियो बनाउनतर्फ केन्द्रित हुनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
अपडेट
गूगल मेसेजेजमा लाइभ लोकेशन फिचर सुरु: अब च्याटमै रियल-टाइम ट्र्याकिङ सम्भव
गूगलले आफ्नो डिफल्ट मेसेजिङ एप, गूगल मेसेजेज मा लाइभ लोकेशन शेयरिङ सुरु गरेको छ। यो फिचर लामो समयदेखि प्रतीक्षामा थियो। अब यो स्ट्यान्डर्ड टेक्स्ट कनभर्सेसन …
५ मिनेटमै वेबसाइटदेखि गीतसम्म: गुगल ल्याब्सको एआई टूलको कमाल
यदि तपाईंलाई एआईसँग प्रयोग गर्न मनपर्छ भने, गुगल ल्याब्समा ३५ वटा प्रयोगात्मक टुलहरू उपलब्ध छन्, जसले पढाइ गर्नेदेखि एप बनाउने, स…
ग्लोबल मनी वीक २०२६ मा ईबीएलद्वारा देशभर वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम
एभरेष्ट बैंक लिमिटेड (ईबीएल)ले ग्लोबल मनी वीक २०२६ को अवसरमा देशभर विभिन्न वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ। बैंक…
क्रिप्टोकरेन्सी र हुण्डी कारोबारमा संलग्न रहेको आरोपमा तीन जना पक्राउ
अवैध अभौतिक मुद्रा (क्रिप्टोकरेन्सी) र हुण्डी कारोबारमा संलग्न रहेको आरोपमा प्रहरीले तीन जनालाई पक्राउ गरेको छ।
महान्यायाधिवक्ताको निर्णयले उपभोक्तालाई राहत, इन्टरनेट उद्योगको हित सुरक्षित भएको आईस्प्यानको दाबी
इन्टरनेट सेवा प्रदायक संघ नेपाल (ISPAN) ले महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले उपभोक्ता र इन्टरनेट सेवा उद्योगको हितमा निर्णय गरेको भन्…
अब नागरिकता र राष्ट्रिय परिचयपत्रका लागि छुट्टाछुट्टै आवेदन आवश्यक नपर्ने
सरकारले केन्द्रिकृत नागरिकता व्यवस्थापन सूचना प्रणाली र राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणालीबीच अन्तरआबद्धता गरी सेवा प्रवाह सुर…
वाइफाइ ६ प्रविधिसहित भायानेटको नयाँ योजना, ६०० एमबीपीएससम्म गति उपलब्ध
नेपालको अग्रणी इन्टरनेट सेवा प्रदायक भायानेट कम्युनिकेसन लिमिटेडले इन्टरनेटमा हुने अवरोध, बफरिङ र कमजोर सिग्नलजस्ता समस्याको सम…
प्रविधिको कमाल: अब रातमै पनि सूर्यजस्तो उज्यालो, जान्नुहोस् कसरी
अब अमावस्या रातमा पनि अन्तरिक्षबाट पठाइएको सूर्यको प्रकाशले पृथ्वी उज्यालो हुन सक्ने दाबी गरिएको छ। अमेरिकी स्टार्टअप रिफ्लेक्ट आर्ब…
एनआइसीसीको ‘स्टार्टअप संवाद’: उद्यमीहरूले उठाए नीतिगत सुधारका माग, संरचनागत अवरोध हटाउन जोड
नेपाल-भारत उद्योग वाणिज्य संघ (एनआइसीसी) ले दुसित प्रिन्सेस होटल, काठमाडौंमा ‘स्टार्टअप संवाद गोलमेच’ आयोजना गरेक…
एभरेष्ट बैंकद्वारा २०८३ को वार्षिक कर्पोरेट क्यालेन्डर सार्वजनिक
एभरेष्ट बैंकले २०८३ सालको आफ्नो वार्षिक कर्पोरेट क्यालेन्डर सार्वजनिक गरेको छ। नेपाली धर्म, संस्कृति, पर्यटन तथा पुरातात्त्वि…
स्यामसङ ग्यालेक्सी एस२६ मा एयरड्रप सपोर्ट आउने: अब एन्ड्रोइड–आईफोनबीच फाइल सेयरिङ झन् सजिलो हुने
यदि तपाईं स्यामसङ प्रयोगकर्ता हुनुहुन्छ र साथीहरूको आईफोनमा फोटो वा भिडियो पठाउन ‘थर्ड-पार्टी एप्स’ वा ‘व्हाट्…
ह्वाट्सएपमा ‘अटो ट्रान्सलेट’ फिचर आउँदै: अब हरेक च्याट आफ्नै भाषामा स्वतः अनुवाद हुने
के तपाईंसँग पनि यस्ता कुनै साथी वा क्लाइन्ट छन्, जो नेपाली वा अंग्रेजी बाहेक अरु भाषामा कुरा गर्छन्, जसलाई बुझ्न तपाईंलाई …
स्प्यारो एसएमएसको १६ वर्षे यात्रा पूरा, ह्वाट्सएप बिजनेस एपीआई सेवा पनि सार्वजनिक
नेपालको अग्रणी इन्टरप्राइज मेसेजिङ प्लेटफर्म स्प्यारो एसएमएसले आफ्नो स्थापनाको १६औँ वार्षिकोत्सव मनाउँदै आधिकारिक ‘मेटा टेक …
“सुरक्षित डिजिटल भविष्यका लागि महिला सशक्तीकरण: साइबर सुरक्षा नेतृत्व निर्माण” कार्यक्रम सम्पन्न
डिजिटल प्रविधिको तीव्र विस्तार विस्तार साइबर सुरक्षाको सुविधा महिलाको जिम्मेवारी भूमिका अपरिहार्य पुस्तकालय गएको सन्दर्भमा क्यान म…