काठमाडौं । नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघ र काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासको सहकार्यमा अमेरिकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालयसँग असोज २० गते (अक्टोबर ६) बौद्धिक सम्पत्ति तथा व्यवसायिक विश्वाससम्बन्धी व्यवसायिक छलफल आयोजना गरिएको छ ।

कार्यक्रममा नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघका सदस्य कम्पनीहरूका ३० भन्दा बढी कानुनी प्रतिनिधि तथा व्यवसायिक नेतृत्वकर्ताहरूको सहभागिता रहेको थियो । छलफलमा नेपालमा बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षण, ट्रेडमार्कको सुरक्षा, नवप्रवर्तन तथा व्यवसायिक विश्वास लगायतका विषयमा विचार विमर्श गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा दक्षिण एसियाका लागि अमेरिकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालयका बौद्धिक सम्पत्ति प्रतिनिधि शैलेन्द्र भूमरलकर तथा दक्षिण एसियाका लागि वरिष्ठ वाणिज्य विशेषज्ञ एवं बौद्धिक सम्पत्ति नीति सल्लाहकार शिल्पी झा सहभागी थिए । उनीहरूले विभिन्न व्यवसायीहरूसँग प्रत्यक्ष छलफल गर्दै उनीहरूका अनुभव, समस्या र चासोबारे जानकारी लिएका थिए ।

विभिन्न कम्पनीका प्रतिनिधिहरूले ट्रेडमार्कको नक्कल, उपभोक्तामा पर्न सक्ने भ्रम, ब्रान्डको प्रतिष्ठा तथा व्यवसायिक मूल्यको संरक्षण, स्रोत कोड चोरी, बौद्धिक सम्पत्ति तथा सिर्जनशील उद्योगको संरक्षण, अमूर्त वस्तु तथा सेवामा लाग्ने कर लगायतका विषय उठाएका थिए ।

साथै, बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षण तथा कार्यान्वयनमा थप स्पष्टता, पूर्वानुमान गर्न सकिने व्यवस्था, समयमै कारबाही र एकरूपता आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ थियो ।

नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघका अध्यक्ष कैलाश विजयानन्दले भने, 'बौद्धिक सम्पत्ति अब केवल कानुनी वा नियामकीय विषय मात्र रहेन । व्यवसायका लागि यो बढ्दो रुपमा विश्वासको विषय बन्दै गएको छ । नवप्रवर्तन गर्न, लगानी गर्न र आफ्नो ब्रान्ड निर्माण गर्न व्यवसायीलाई विश्वासको वातावरण आवश्यक हुन्छ ।'

अमेरिकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालयका प्रतिनिधिहरूले बौद्धिक सम्पत्तिसम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धिका लागि कानून कार्यान्वयन गर्ने निकाय तथा अन्य सरोकारवालासँग गर्दै आएको सहकार्य र अनुभवबारे जानकारी गराउनुभएको थियो । 

उनीहरूले बौद्धिक सम्पत्तिसम्बन्धी विभिन्न सहयोग तथा स्रोतसाधनका साथै प्रगतिका लागि अनुदान कार्यक्रमबारे पनि सहभागीहरूलाई जानकारी दिए । पेरिस महासन्धि तथा विश्व व्यापार संगठनको व्यापारसम्बन्धी बौद्धिक सम्पत्ति अधिकारसम्बन्धी सम्झौता अन्तर्गत नेपालले गरेका प्रतिबद्धताले बौद्धिक सम्पत्ति संरक्षणका लागि महत्वपूर्ण आधार प्रदान गरेको छ ।

छलफलले बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षणलाई थप प्रभावकारी बनाउन जनचेतना अभिवृद्धि, स्पष्ट तथा पूर्वानुमान योग्य व्यवस्था, समयमै आवश्यक कदम र कानुनको एकरुप कार्यान्वयनमा जोड दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएको छ ।

नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघले बौद्धिक सम्पत्तिको बलियो संरक्षण भनेको अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड र नेपाली व्यवसायबीचको प्रतिस्पर्धाको विषय मात्र नभएको स्पष्ट पारेको छ । प्रभावकारी बौद्धिक सम्पत्ति प्रणालीले नेपाली नवप्रवर्तनकर्ता, उद्यमी, सिर्जनशील क्षेत्र तथा प्रविधि कम्पनीहरूलाई लाभ पुर्‍याउनुका साथै अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्ता र स्थापित ब्रान्डहरूलाई समेत सहयोग गर्ने संघको भनाइ छ ।

कार्यक्रमको सहजीकरण गरेका नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघका कार्यकारी निर्देशक अमिर आर. थापाले भने, 'हामी सचेतनाबाट जानकारीतर्फ, जानकारीबाट समाधानतर्फ र अन्तत: समाधानबाट सहकार्यतर्फ अघि बढ्न चाहन्छौँ ।'

उनले थप भने, 'हाम्रो उद्देश्य बौद्धिक सम्पत्तिबारे राम्रोसँग बुझ्नु मात्र होइन । नेपाल-अमेरिका व्यवसायिक सम्बन्धअन्तर्गत व्यवसायीहरूलाई नवप्रवर्तन गर्न, लगानी गर्न र आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्न थप विश्वासको वातावरण सिर्जना गर्नु हाम्रो उद्देश्य हो ।'

यस प्रकारको छलफलले अमेरिकी तथा नेपाली व्यवसाय, अमेरिकी संस्थाहरू र नेपालको नीति तथा नियामकीय प्रणालीबीच समन्वय र सहकार्य कायम गर्न नेपालस्थित अमेरिकी वाणिज्य संघले निर्वाह गर्दै आएको भूमिकालाई थप स्पष्ट गरेको छ । यसले व्यापार, लगानी, नवप्रवर्तन तथा नेपाल-अमेरिकाबीचको व्यवसायिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।