काठमाडौं । प्रतिक इनोभेसन्सले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) तथा सहायक प्रविधिमार्फत अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि समाधान विकास गर्ने 'AIDA Impact Challenge 2026’ का लागि आवेदन खुला गरेको छ ।

कार्यक्रमको दोस्रो संस्करणका लागि सेप्टेम्बर १३ देखि आवेदन खुला गरिएको हो । इच्छुक विद्यार्थी, अनुसन्धानकर्ता, डेभलपर, डिजाइनर तथा उद्यमीले अक्टोबर १६ सम्म आवेदन दिन सक्नेछन् ।

यस वर्षको प्रतियोगिताको नारा "AI Without Barriers: Redefining What's Possible for Every Ability" रहेको छ । यसपटक प्रतियोगितालाई पहिलोपटक दुई छुट्टाछुट्टै विधामा सञ्चालन गरिने आयोजकले जनाएको छ ।

पहिलो विधा रिसर्च च्यालेन्ज हो । यसमा अनुसन्धानकर्ता, अन्तिम वर्षका विद्यार्थी, एआईमा रुचि राख्ने व्यक्ति तथा प्राज्ञिक क्षेत्रका सहभागीले व्यक्तिगत वा समूहमा आवेदन दिन सक्नेछन् ।

यस विधामा यस वर्ष नेपाली सांकेतिक भाषासँग सम्बन्धित दुई अनुसन्धान समस्या राखिएका छन् । पहिलो समस्यामा नेपाली सांकेतिक भाषाका क्रमलाई पाठ वा ध्वनिमा रूपान्तरण गर्ने विषयमा काम गरिनेछ भने दोस्रोमा व्यक्तिगत संकेत तथा शब्द पहिचान र व्याख्यामा केन्द्रित भएर अनुसन्धान गरिनेछ।

दोस्रो विधा इनोभेसन ह्याकाथन च्यालेन्ज हो । यसमा डेभलपर, डिजाइनर तथा उद्यमीले कार्यान्वयन गर्न सकिने प्रोटोटाइप निर्माण गर्नेछन् । सहभागी टोलीले चारवटा नवप्रवर्तन विधामार्फत अपाङ्गता भएका व्यक्तिको पहुँच, आत्मनिर्भरता तथा जीवनस्तर सुधारमा सहयोग पुग्ने एआईमा आधारित उत्पादन विकास गर्नेछन् ।

आयोजकका अनुसार अक्टोबर २६ देखि नोभेम्बर ३ सम्म आवेदनको छनोट प्रक्रिया सञ्चालन हुनेछ । नोभेम्बर ६ मा सेमिफाइनलमा पुगेका टोली घोषणा गरिनेछ । त्यसपछि नोभेम्बर १७ देखि २५ सम्म अभिमुखीकरण तथा कार्यशाला सञ्चालन हुनेछ । विशेषज्ञसँगको परामर्शपछि डिसेम्बर ५ र ६ मा दुईदिने आइडियाथन आयोजना गरिनेछ ।

अन्तिम चरणका टोली डिसेम्बर ९ मा घोषणा गरिनेछ । त्यसपछि डिसेम्बर १७ देखि १९ सम्म काठमाडौंमा ह्याकाथन, पुरस्कार वितरण तथा समापन कार्यक्रमसहितको ग्रान्ड फिनाले आयोजना हुनेछ ।

इनोभेसन च्यालेन्जअन्तर्गत ह्याकाथन विजेताले ३० हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गर्नेछन् भने ‘बेस्ट इनोभेटिभ प्रोडक्ट’का लागि १५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार राखिएको छ । पुरस्कारबाहेक उत्कृष्ट परियोजनालाई ग्रान्ड फिनालेपछि इन्क्युबेसन तथा प्रत्यक्ष आर्थिक सहयोग समेत उपलब्ध गराउने आयोजकले जनाएको छ ।

यस वर्षको कार्यशाला शृंखलामा ‘ह्युमन सेन्टर्ड प्रोडक्ट डिस्कभरी फर एक्सेसिबिलिटी’ लगायतका विषय समावेश छन् । यसले सहभागीलाई उत्पादन निर्माणअघि पहुँचसम्बन्धी वास्तविक समस्या पहिचान गर्न सहयोग गर्नेछ ।

त्यस्तै, ‘नेपाली सांकेतिक भाषा : भाषाविज्ञान, प्रतिनिधित्व र कम्प्युटेसनल चुनौती’ विषयक कार्यशालामार्फत सांकेतिक भाषाका हातको आकार, चाल, दिशा तथा संकेत गर्ने व्यक्तिअनुसार हुने विविधताबारे जानकारी दिइनेछ ।

प्रतियोगिताको पहुँच विस्तार गर्न प्रतिक इनोभेसन्सले कलेज एम्बेसडर कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरेको छ । १० देखि १५ वटा क्याम्पसबाट १० जना विद्यार्थी एम्बेसडर छनोट गरिनेछन् । यसका लागि प्राविधिक पृष्ठभूमि अनिवार्य नरहेको र क्याम्पस तथा विभिन्न क्लबमा प्रतियोगिताबारे जानकारी फैलाउँदै योग्य विद्यार्थीलाई आवेदन दिन प्रोत्साहित गर्ने जिम्मेवारी रहने आयोजकले जनाएको छ ।

प्रतियोगितासँगै प्रतिक इनोभेसन्सले ‘एआईडीए इनोभेसन फन्ड’ समेत सुरु गरेको छ । ह्याकाथन तथा शैक्षिक क्षेत्रबाट आएका सम्भावनायुक्त विचारलाई प्रोटोटाइपबाट वास्तविक उत्पादनमा रूपान्तरण गर्न सहयोग गर्ने उद्देश्यले कोष स्थापना गरिएको हो ।

कार्यक्रममा भारतको आईआईटी कानपुरस्थित एक्सप्लोरेसन ल्याब अनुसन्धान साझेदारका रूपमा सहभागी भएको छ । नेपालका आईटी क्लब अफ अक्सफोर्ड कलेज, कोड फर चेन्ज, सीएसआईटी एसोसिएसन अफ बुटवल मल्टिपल क्याम्पस, SheTech PNC तथा Grafana and Friends Kathmandu लगायतका संस्था तथा क्लब सामुदायिक साझेदारका रूपमा जोडिएका छन् ।

इच्छुकले अक्टोबर १६ अघि आधिकारिक एआईडीए वेबसाइटमार्फत आवेदन दिन सक्नेछन् । प्रतियोगितासम्बन्धी थप जानकारीका लागि [email protected] वा [email protected] मा सम्पर्क गर्न सकिने आयोजकले जनाएको छ ।