काठमाडौं । विद्यालय तहदेखि नै प्रविधि शिक्षा, रोबोटिक्स र नवप्रवर्तनको विकास गर्ने उद्देश्यले कम्प्युटर एसोसिएसन नेपाल महासंघ (क्यान महासंघ) र दुर्शिक्षा एजुकेशन नेटवर्क प्रालिबीच समझदारीपत्र (MoU) मा हस्ताक्षर भएको छ ।

समझदारीसँगै क्यान महासंघ राष्ट्रिय विद्यालय इनोभेसन लिग (NSIL) को रणनीतिक साझेदार बनेको छ भने दुर्शिक्षा क्यान महासंघको आधिकारिक रोबोटिक्स शिक्षा साझेदारका रूपमा जोडिएको छ ।

साझेदारीअन्तर्गत कक्षा ३ देखि १० सम्मका विद्यार्थीलाई लक्षित राष्ट्रिय विद्यालय इनोभेसन लिगलाई देशका सातै प्रदेशमा विस्तार गर्ने योजना अघि सारिएको छ । प्रदेशस्तरीय गतिविधिपछि काठमाडौंमा राष्ट्रिय ग्रान्ड फिनाले आयोजना गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

कार्यक्रममार्फत विद्यार्थी र शिक्षकको प्राविधिक क्षमता अभिवृद्धि गर्न विभिन्न तालिम, बुटक्याम्प तथा प्रयोगात्मक सिकाइका कार्यक्रम सञ्चालन गरिने जनाइएको छ । साथै, नेपाली विद्यालयका विद्यार्थीलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरका रोबोटिक्स तथा प्रविधि प्रतियोगितामा सहभागी हुने अवसर सिर्जना गर्ने योजना पनि साझेदारीमा समेटिएको छ ।

यस अभियानमा सामुदायिक तथा सरकारी विद्यालयलाई विशेष प्राथमिकता दिइनेछ । त्यस्ता विद्यालयका विद्यार्थीका लागि आरक्षित सहभागिता कोटा, प्रायोजित रोबोटिक्स किट तथा आवश्यक तालिमको व्यवस्था गरिने बताइएको छ ।

क्यान महासंघको प्रदेश तथा जिल्ला तहसम्म फैलिएको सञ्जाललाई प्रयोग गर्दै विद्यालयमा विकसित विद्यार्थीका परियोजना तथा आविष्कारलाई उद्योग र प्रविधि क्षेत्रसँग जोड्ने प्रयाससमेत गरिनेछ । यस क्रममा व्यावसायिक मार्गदर्शन, निर्णायक मण्डल, इन्टर्नशिप तथा क्यान इन्फोटेकजस्ता ठूला प्रविधि प्रदर्शनीमा विद्यार्थीका सिर्जनालाई प्रस्तुत गर्ने अवसर उपलब्ध गराउने योजना छ ।

समझदारीको दीर्घकालीन महत्वबारे क्यान महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष चिरञ्जीवी अधिकारीले विद्यालय तहमा नवप्रवर्तन र प्रविधिको प्रयोगलाई संस्थागत बनाउन यस प्रकारको सहकार्य महत्वपूर्ण हुने बताउनुभयो । उहाँका अनुसार यसले विद्यार्थीको क्षमता विकाससँगै संस्थागत उत्कृष्टता हासिल गर्न सहयोग पुर्‍याउनेछ ।

दुर्शिक्षा एजुकेशन नेटवर्कका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कृष्णप्रसाद पाण्डेयले राष्ट्रिय विद्यालय इनोभेसन लिगको मुख्य उद्देश्य विद्यार्थीलाई प्रयोगात्मक रूपमा प्रविधि सिकाउनु र सैद्धान्तिक ज्ञानलाई व्यावहारिक प्रयोगसँग जोड्नु रहेको बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार विद्यार्थीलाई वास्तविक जीवनका सामुदायिक समस्या तथा दिगो विकास लक्ष्य (SDGs) सँग सम्बन्धित चुनौती पहिचान गरी प्रविधिमार्फत समाधान खोज्न प्रेरित गरिनेछ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा क्यान महासंघका महासचिव चन्द्र बिलाश भुर्तेल तथा दुर्शिक्षाका कार्यकारी निर्देशक महेश अर्याललगायतको उपस्थिति थियो ।

क्यान महासंघ र दुर्शिक्षाबीचको यो सहकार्यले विद्यालय तहमा रोबोटिक्स, इन्जिनियरिङ, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) र समस्या समाधानसम्बन्धी सीप विकास गर्न योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ । सातै प्रदेशका विद्यार्थीलाई प्रविधि र नवप्रवर्तनको समान अवसर उपलब्ध गराउँदै नेपालको डिजिटल भविष्य निर्माणमा यो पहल महत्वपूर्ण आधार बन्ने विश्वास गरिएको छ ।