अमेरिकी अर्बपति एलन मस्कको नेतृत्वमा रहेको अन्तरिक्ष प्रविधि कम्पनी स्पेसएक्सले मस्ककै एआई कम्पनी एक्सएआईलाई अधिग्रहण गरेको छ। दुवै कम्पनीले संयुक्त रूपमा यसको औपचारिक घोषणा गरेका हुन्।

अधिग्रहणबारे जानकारी दिँदै एलन मस्कले यस मर्जरले पृथ्वीमा मात्र होइन, अन्तरिक्षमा समेत सबैभन्दा महत्वाकांक्षी र पूर्ण रूपमा एकीकृत नवप्रवर्तन इञ्जिन निर्माण गर्ने दाबी गरेका छन्। 

उनका अनुसार अब एआई, रकेट, अन्तरिक्षमा आधारित इन्टरनेट, मोबाइल उपकरणमा सिधै कनेक्ट हुने सञ्चार प्रणाली तथा विश्वकै प्रमुख रियल–टाइम सूचना र अभिव्यक्ति प्लेटफर्म एउटै संरचनामा जोडिनेछ।

हाल एक्सएआई आफ्नो च्याटबोटसँग सम्बन्धित विवादका कारण चर्चामा रहे पनि, मस्कको दीर्घकालीन योजनामा यो स्पेसएक्सका लागि महत्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ। मस्कका अनुसार एआईका लागि बढ्दो विश्वव्यापी विद्युत् माग पृथ्वीमा आधारित पूर्वाधारबाट मात्र पूरा हुन नसक्ने अवस्था आउँदैछ। त्यसैले उनले एआई डाटा सेन्टरलाई अन्तरिक्षमा सार्नु “एक मात्र तार्किक समाधान” भएको दाबी गरेका छन्।

यसै सन्दर्भमा, स्पेसएक्सले केही दिनअघि मात्रै अमेरिकी सञ्चार नियामक संस्था एफसीसीमा अर्बिटल डाटा सेन्टर निर्माणका लागि आवेदन दर्ता गरिसकेको छ। यस योजनाअन्तर्गत कम्पनीले १० लाख नयाँ उपग्रह प्रक्षेपण गर्ने तयारी गरेको बताइएको छ।

मस्कले अन्तरिक्षमा आधारित डाटा सेन्टरले भविष्यमा चन्द्रमामा आत्मनिर्भर आधारशिविर, मंगल ग्रहमा मानव सभ्यता र अन्ततः ब्रह्माण्डभर विस्तारको मार्ग प्रशस्त गर्ने दाबी पनि गरेका छन्। यद्यपि, यो पहिलो पटक होइन जब मस्कले मंगल ग्रहबारे ठूला दाबी गरेका छन्। 

उनले सन् २०१७ मै २०२४ सम्म मानिसलाई मंगल ग्रह पठाइने भविष्यवाणी गरेका थिए, जुन हालसम्म पूरा हुन सकेको छैन। यो अधिग्रहण पनि मस्कले आफ्नै कम्पनीहरूबीच गरेको पहिलो मर्जर होइन। उनले गत वर्ष एक्सएआई र सामाजिक सञ्जाल एक्सलाई मर्ज गरेका थिए, जसले गर्दा २०२२ मा खरिद गरिएको सामाजिक सञ्जाल अब स्पेसएक्सको स्वामित्व अन्तर्गत आएको छ। यसअघि उनले टेस्लाले एक्सएआई मा २ अर्ब डलर लगानी गर्ने घोषणा पनि गरिसकेका छन्।

यसैबीच, स्पेसएक्सले यसै वर्ष सार्वजनिक सेयर निष्कासन गर्ने तयारी गरिरहेको छ। ब्लूमबर्गका अनुसार आईपीओ पश्चात् स्पेसएक्सको मूल्यांकन १ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। रिपोर्टमा स्पेसएक्स र टेस्लाबीच सम्भावित मर्जरबारे समेत आन्तरिक छलफल भएको उल्लेख गरिएको छ।